स्वास्थ्यसमाचार/ सरकारले बालबालिकामा देखिएको कुष्ठरोगको जोखिमलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर नियन्त्रण गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेको छ । हालै सार्वजनिक भएको तथ्याङ्कअनुसार कुल २ हजार ४ सय ९ जना कुष्ठरोगीमध्ये १ सय ५४ जना बालबालिका रहेको पाइएपछि सरकारले यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिएर नियन्त्रण गर्ने प्रतिवद्धता जनाएको हो । कुष्ठरोग केवल एउटा स्वास्थ्य समस्या मात्र नभएर मनोवैज्ञानिक, सामाजिक, आर्थिक र मानव अधिकारसँग जोडिएको गम्भीर विषय भएको सरोकारवालाहरूले बताए । नेपालले सन् २०१० मा कुष्ठरोग निवारणको घोषणा गरे पनि हाल १६ जिल्लामा यसको प्रकोप पुनः देखिएको उनीहरुले बताए । बालबालिकाहरूमा समेत संक्रमण दर उच्च रहेको…

स्वास्थ्यसमाचार / सुदर्शन बराल यतिबेला प्रतिनिधिसभा निर्वाचन अन्तर्गत गुल्मी क्षेत्र नम्बर–१ बाट उम्मेदवार बनेर चुनावी अभियानमा सक्रिय छन्। लुम्बिनी प्रदेशका पूर्व सामाजिक विकास मन्त्रीसमेत रहनुभएका बरालले स्वास्थ्य, शिक्षा र अधुरा पूर्वाधार सम्पन्न गर्ने एजेन्डालाई मुख्य प्राथमिकतामा राखेका छन्। नेकपाले लुम्बिनी प्रदेशका २६ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाएको सन्दर्भमा बरालले एक्लै चुनावमा जाँदा स्पष्ट राजनीतिक एजेन्डासहित मतदातामाझ जान सहज भएको बताउँछन्। उनका अनुसार विगतको गठबन्धनका कारण पार्टीको पहिचान कमजोर बनेको अनुभूति भए पनि अहिले संगठन एकजुट भएर सक्रिय रूपमा प्रचारमा जुटेको छ। स्वास्थ्य क्षेत्रबारे बोल्दै बरालले ग्रामीण भेगमा आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको…

स्वास्थ्यसमाचार/ स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देही र रुपन्देही कारागारको सहकार्य तथा बिराट नेपाल मेडिकल ट्रस्ट (BNMT) को आर्थिक र प्राविधिक सहयोगमा रुपन्देही कारागारमा (क्षयरोग) स्क्रिनिङ र Latent TB परीक्षण भएको छ। माघ २५ गतेदेखि फाल्गुन १ गतेसम्म सञ्चालन गरिएको यस अभियानले बन्द वातावरणमा रहेका कैदी–बन्दीहरूमा TB पहिचान र उपचारको महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको वताईएको छ । कार्यक्रम अन्तर्गत ६२० जना कैदी–बन्दीहरूमा TB स्क्रिनिङ गरिएको थियो। तीमध्ये ६१८ जनाको X-ray र Latent TB परीक्षण गरिएको थियो। परीक्षणको क्रममा १४५ जना सुसुक्त (Latent) TB बिरामी पत्ता लागेर उपचारका लागि दर्ता गरिएका छन् भने २ जना…

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्यमन्त्री खेमबहादुर सारुले लुम्बिनी प्रदेशमा मातृ तथा नवजात शिशु मृत्युदर न्यूनीकरणका लागि ‘सुरक्षित मातृत्व अभियान’ प्रभावकारी हुने बताएका छन्। प्रदेश सरकार, स्वास्थ्य मन्त्रालयले बाँके, बर्दिया, दाङ र प्युठानका स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि तथा स्वास्थ्यकर्मीसँग नेपालगन्जमा आयोजना गरेको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उनले १२ करोड ७४ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरी अभियान कार्यान्वयनमा ल्याइएको जानकारी दिए। मन्त्री सारुका अनुसार मातृ मृत्युदर उच्च रहेका २६ पालिकामा अभियान सुरु गरिएको छ। चालु आर्थिक वर्षमा ४ करोड ४० लाख रुपैयाँ खर्च गरिने र करिब २७ हजार ६ सय आमालाई कार्यक्रममा समेट्ने लक्ष्य छ। उनले…

स्वास्थ्यसमाचार/ हरेक निर्वाचनमा ‘हेभिवेट’ नेताका कारण चर्चामा रहने रुपन्देही–३ यसपाली पुनः राष्ट्रिय ध्यानको केन्द्रमा परेको छ । फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा यहाँ डाक्टर, पाइलट, विद्यार्थी नेता र निवर्तमान सांसदबीच कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ । यसअघि पुर्व गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँण र दीपक बोहोराबीच चर्चित प्रतिस्पर्धा रहने यो क्षेत्रमा यसपाली दुवै प्रभावशाली व्यक्तित्व चुनावी मैदानमा छैनन् । खाँण भुटानी शरणार्थी प्रकरणपछि बाहिरिनु भएको छ भने बोहोराको गत चैतमा निधन भएको थियो । त्यसैले नयाँ अनुहारबीचको प्रतिस्पर्धाले क्षेत्रको राजनीतिक समीकरण फेरिएको छ । को–को मैदानमा ? नेपाली कांग्रेसबाट क्षेत्रीय…

ARE FOR ALL’ ‘सबैको ख्याल राखौँ’  भन्ने मूल नाराका साथ घोराही उप–महानगर पालीका वडा नं. ३, बर्गदुवामा स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट ३०० शैयाको अस्पताल संञ्चालन स्वीकृती लिई २०८२ साल माघ २८ गतेबाट सेवा प्रारम्भ गरेको संजीवनी टिचिङ हस्पिटलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दिपक रोका संग गरिएको कुराकानी । अस्पतालको परिचय संजीवनी टिचिङ हस्पिटल तीन वर्ष लामो अध्ययनको निष्कर्ष स्वरुप जन्मेको हो । साविक राप्तीका जिल्लाहरुको जनसंख्या, जनतामा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच, अस्पतालहरुको अवस्था, विरामीको चाप, यहाँबाट रिफर गरीएको बिरामीहरुको संख्या लगाएको बृहद अध्ययन गरी दाङ जिल्लाको घोराहीमा एउटा सुविधा सम्पन्न अस्पताल आवश्यक भएको निष्कर्षमा…

स्वास्थ्यसमाचार/ रुपन्देही–३ मा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सुशिल गुरुङ मतदातासँग आफ्नो विकास योजना प्रस्तुत गर्दै व्यस्त छन्। गुरुङले “सम्रुन्त नेपाल, सम्मानित नेपाली” भन्ने नारासहित स्वास्थ्य, शिक्षा, पूर्वाधार, रोजगारी, कृषि आधुनिकीकरण, पर्यटन प्रवद्र्धन र सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। उहाँले भैरहवामा निर्माण सम्पन्न गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा ल्याउने, लुम्बिनी क्षेत्रको पर्यटनमैत्री पूर्वाधार विकास, सीमा नाका व्यवस्थापन सुधार र विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) प्रभावकारी बनाउने योजना अघि सारेका छन्। स्थानीय तहमा, सिद्धार्थनगर नगरपालिकाको फोहोर व्यवस्थापन, अव्यवस्थित पार्किङ समस्या समाधान, अधुरा अस्पताल र पूर्वाधार सम्पन्न गर्ने तथा औद्योगिक…

नेपालको नर्सिङ पेशा पछिल्लो समय गम्भीर Motivation सङ्कटको चपेटामा परेको छ।  स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको मेरुदण्ड मानिने नर्सहरू कार्यस्थलमा बढ्दो असन्तुष्टि, सीमित अवसर र न्यून मनोबलका कारण निराश बन्दै गएका छन्।  यस अवस्थालाई व्यवस्थापनशास्त्री Frederick Herzberg ले प्रतिपादन गरेको Two-Factor Theory (Motivation–Hygiene Theory) का आधारमा विश्लेषण गर्दा समस्या अझ स्पष्ट रूपमा उजागर हुन्छ। हर्जबर्गका अनुसार कार्यस्थलमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि दुई पृथक् पक्ष हुन्—‘मोटिभेटर’ र ‘हाइजिन’ फ्याक्टर। यस सिद्धान्तकाअनुसार काममा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि फरक–फरक कारणले उत्पन्न हुन्छ। ________________________________________ १) दुई प्रकारका कारक (Factors) (A) Hygiene Factors (स्वच्छता/आधारभूत तत्व) यी तत्व नहुँदा असन्तुष्टि…

स्वास्थ्यसमाचार/ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का तर्फबाट रुपन्देही–३ मा प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार बनेका डा. लेखजंग थापाले क्षेत्रगत समग्र विकासका लागि बहुआयामिक योजना सार्वजनिक गरेका छन्। उनले शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, कृषि तथा पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राख्दै समन्वित विकासको खाका अघि सारेका हुन्। उम्मेदवार थापाले गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा ल्याउन पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। विमानस्थल प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन सके क्षेत्रको पर्यटन, व्यापार र रोजगारीमा उल्लेख्य वृद्धि हुने उनको विश्वास छ। स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारलाई मुख्य एजेन्डा बनाएका उनले जिल्ला अस्पतालको स्तरोन्नति, प्रत्येक वडामा आधारभूत स्वास्थ्य सेवा विस्तार तथा स्वास्थ्य बीमा…

स्वास्थ्यसमाचार/ अख्तियार प्रमुख प्रेमकुमार राईले मेडिकल उपकरण खरिदमा समस्या नै समस्या रहेको टिप्पणी गरेका छन्। मेडिकल उपकरण खरिद घोटालामा १/२ वटा मुद्दा चलाएपछि उजुरी चाङ लाग्न थालेकाे अख्तियार प्रमुख राईको दाबी छ। मेडिकल उपकरणमा २/४ वटा एजेन्ट मात्रै एकाधिकार रहेको उनको प्रतिक्रिया छ। एउटा ‘केस’मा तीन महिनासम्म मधेसमा नै बसेर अनुसन्धान गर्दा त्यहाँका प्रत्येक गाउँपालिका, नगरपालिका मिलोमतोमा ‘स्पेक्ट लक’ गर्ने र एउटै कम्पनीको मात्रै समान आउने गरेको पाइएको अख्तियार प्रमुख राईको भनाइ छ। ‘स्पेक्ट’ एउटा बनाउने समान अर्कै ल्याउने गरेको पनि देखियो। त्यसरी मेडिकल उपकरणमा घोपाला गर्ने रहेछन्। एउटा भनेको…