स्वास्थ्यसमाचार/खेतमा पराल जलाउने र सार्वजनिक सडकमा थ्रेसर चलाउने कार्य रोक्न तिलोत्तमा नगरपालिकाले चेतावनी दिएको छ। यस्ता गतिविधिले वायु प्रदूषण बढाउनुका साथै नागरिकको श्वासप्रश्वास र सडक सुरक्षामा जोखिम निम्त्याउने भन्दै नगरपालिकाले अटेर गर्नेलाई कानुनी कारबाही गर्ने जनाएको छ। नगरप्रमुख रामकृष्ण खाणले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै सडक, फुटपाथ तथा सडकको अधिकारक्षेत्रभित्र थ्रेसर राखेर धान झार्ने कार्य नगर्न निर्देशन दिनुभएको छ। थ्रेसिङ निजी खेत वा सुरक्षित स्थानमा मात्र गर्नुपर्ने सूचनामा उल्लेख छ। धानको पराल, ठुटा तथा अन्य कृषिजन्य अवशेष जलाउँदा निस्कने धुवाँमा रहेका मसिना कण र अन्य प्रदूषकले श्वासप्रश्वास प्रणालीमा असर पार्न सक्छन्।…
समाचार
विश्व पोलियो दिवस: बुटवलमा रोटरी क्लबको जनचेतनामूलक र्याली
स्वास्थ्यसमाचार/ विश्व पोलियो दिवसको अवसरमा शनिबार बुटवलमा पोलियो उन्मूलनसम्बन्धी जनचेतनामूलक र्याली निकालिएको छ। रोटरी इन्टरनेसनल डिष्ट्रिक्ट ३२९२ नेपाल–भुटान, रिजन ५ को आयोजनामा विभिन्न रोटरी क्लबको सहभागितामा र्याली निकालिएको हो। बुटवलको रामनगरस्थित गौतमबुद्ध सामुदायिक मुटु अस्पतालबाट सुरु भएको र्याली राजमार्ग चौराहा, मिलनचोक, बसपार्क र पुष्पलाल पार्क हुँदै ट्राफिकचोकमा पुगेर सम्पन्न भएको थियो। र्यालीपछि आयोजित कार्यक्रममा प्रतिनिधिसभा सदस्य ज्ञानु पौडेलले पोलियो उन्मूलन अभियानमा रोटरी क्लबले अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको बताइन्। उनले खुला सिमाना पोलियो नियन्त्रणका लागि चुनौती रहेकाले यसको रोकथाममा सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताइन्। रुपन्देहीका अगुवा रोटरियन तथा गौतमबुद्ध…
चाडपर्वमा रक्तदान घट्यो, रगत अभाव हुन नदिन रेडक्रसको आग्रह
स्वास्थ्यसमाचार/चाडपर्वका कारण नियमित रक्तदान कार्यक्रम कम भइरहेका बेला नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रुपन्देही जिल्ला शाखाले रगत अभाव हुन नदिन स्वैच्छिक रक्तदान गर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। बुटवल र भैरहवामा दैनिक १०० देखि १२० युनिटसम्म रगत आवश्यक पर्ने गरेको छ। उक्त रगतको व्यवस्थापन विभिन्न संघसंस्थाको सहयोगमा हुँदै आएको छ। तर, ठूला चाडपर्वका समयमा रक्तदान कार्यक्रम कम हुँदा आवश्यक रगतको व्यवस्थापनमा चुनौती थपिन सक्ने देखिएको छ। दुर्घटना, शल्यक्रिया, प्रसूति तथा विभिन्न जटिल रोगको उपचारका क्रममा बिरामीलाई जुनसुकै बेला रगत आवश्यक पर्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा समयमै रगत उपलब्ध गराउन नियमित रक्तदान र पर्याप्त रक्तसञ्चिति…
दसैँ–तिहारमा खानपानमा ध्यान दिऔँ, मासु र मिठाई सीमित गरौँ
दसैँ–तिहारमा मासु र मिठाईको मात्रा मिलाएर खाने, मदिराबाट टाढा रहने, स्वच्छ खानेकुरा छनोट गर्ने र नियमित शारीरिक गतिविधि कायम राख्ने बानीले स्वास्थ्यसम्बन्धी जोखिम कम गर्न मद्दत गर्छ। चाडपर्वमा खानपानको सन्तुलन बिग्रँदा अपच, अम्लपित्त, झाडापखाला तथा खाद्य विषाक्तताजस्ता समस्या देखिन सक्छन्। त्यसैले स्वादसँगै स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ। दसैँ–तिहार नेपालीका प्रमुख चाडपर्व हुन्। यी पर्वमा परिवार, आफन्त र इष्टमित्र भेला भएर खुसी साटासाट गर्ने, मीठा परिकार खाने र रमाइलो गर्ने चलन छ। दसैँमा मासुका परिकार तथा तिहारमा मिठाई, सेलरोटी र अन्य गुलिया परिकारको सेवन बढी हुन्छ। भेटघाट र भोजभतेरमा कतिपयले…
स्वस्थ दशैं, सुखी जीवन चाडपर्वमा स्वास्थ्यको ख्याल गरौँ
दशैं नेपालीहरूको महान् तथा प्रमुख चाड हो। यो पर्वले आपसी सद्भाव, प्रेम, एकता, पारिवारिक मिलन र सांस्कृतिक परम्परालाई प्रोत्साहन गर्दछ। दशैंको समयमा परिवार तथा आफन्तसँग भेटघाट गर्ने, मीठा परिकार खाने, टीका-जमरा लगाउने र आशीर्वाद आदानप्रदान गर्ने गरिन्छ। तर, चाडपर्वको रमाइलोमा व्यस्त हुँदा हामीले आफ्नो स्वास्थ्य र सुरक्षालाई बेवास्ता गर्ने सम्भावना पनि हुन्छ। असन्तुलित खानपान, अत्यधिक मदिरा सेवन, शारीरिक निष्क्रियता तथा सवारी दुर्घटनाजस्ता समस्याले दशैंको खुसीमा बाधा पुर्याउन सक्छन्। त्यसैले दशैंलाई रमाइलोका साथै स्वस्थ, सुरक्षित र मर्यादित बनाउनु आवश्यक छ। १. सन्तुलित तथा स्वस्थ खानपान दशैंमा मासु, मिठाई, सेलरोटी तथा अन्य…
दशैँमा मासु खाँदा के कुरामा ध्यान दिने? डा.मोहन भुसालका सुझाव
दशैँ नेपालीहरूको प्रमुख चाड हो। आफन्त तथा साथीभाइसँग भेटघाट गर्ने, मिठामिठा परिकार खाने र रमाइलो गर्ने अवसरका रूपमा दशैँलाई लिइन्छ। दशैँको खानपानमा मासुका परिकारको विशेष महत्त्व हुन्छ। तर चाडपर्वमा स्वादका लागि आवश्यकताभन्दा बढी मासु, चिल्लो तथा मसलायुक्त खानेकुरा र मदिरा सेवन गर्दा पेट तथा कलेजोसम्बन्धी समस्या बढ्न सक्छ। वरिष्ठ पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ डा. मोहन भुसाल, ग्यास्ट्रो सेन्टर बुटवलका अनुसार दशैँमा खानपान सन्तुलित नहुँदा ग्यास्ट्रिक, अपच, कब्जियत र झाडापखाला जस्ता समस्या देखिन सक्छन्। विशेषगरी पहिले नै पेट तथा कलेजोसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले खानपानमा थप सावधानी अपनाउनुपर्छ। किन हुन्छ समस्या…
चिकित्सा शिक्षामा ४१८ सिट थप, एमबीबीएसमा सरकारी कलेजलाई प्राथमिकता
काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा आयोगले शैक्षिक सत्र २०८३/८४ का लागि चिकित्सा शिक्षाका विभिन्न कार्यक्रममा ४१८ सिट थप गरेको छ। थपिएका सिटमध्ये एमबीबीएसतर्फ सरकारी शिक्षण संस्थामा मात्रै सिट वृद्धि गरिएको छ भने निजी मेडिकल कलेजको सिट सङ्ख्या यथावत् राखिएको छ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको अध्यक्षतामा बसेको चिकित्सा शिक्षा आयोगको बैठकले चालु शैक्षिक सत्रका लागि विभिन्न चिकित्सा शिक्षा कार्यक्रमतर्फ कुल ९ हजार ६९१ सिट निर्धारण गरेको हो। यो सङ्ख्या गत शैक्षिक सत्रको तुलनामा ४१८ ले बढी हो। आयोगका सदस्य सचिव हरिप्रसाद निरौलाका अनुसार एमबीबीएस कार्यक्रममा गत वर्षको तुलनामा ११० सिट थप गरिएको छ।…
विश्व खाद्य दिवस : स्वस्थ जीवनका लागि स्वच्छ, सुरक्षित र पोषणयुक्त खाना
स्वास्थ्यसमाचार/हरेक वर्ष अक्टोबर १६ मा विश्व खाद्य दिवस मनाइन्छ। भोकमरी अन्त्य गर्ने, खाद्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने तथा सबै नागरिकलाई पर्याप्त, सुरक्षित र पोषणयुक्त खाना उपलब्ध गराउने उद्देश्यले यो दिवस मनाइन्छ। खाद्य स्वच्छता, स्वस्थ खानपान र पोषणको महत्त्वबारे जनचेतना फैलाउनु पनि यस दिवसको प्रमुख उद्देश्य हो। संयुक्त राष्ट्रसंघीय खाद्य तथा कृषि संगठन (एफएओ) को स्थापना दिवसको सम्झनामा सन् १९७९ मा विश्व खाद्य दिवस मनाउने निर्णय गरिएको थियो। त्यसपछि सन् १९८१ देखि हरेक वर्ष अक्टोबर १६ मा विभिन्न नारासहित यो दिवस मनाउन थालिएको हो। खाना मानिसको आधारभूत आवश्यकता हो। स्वस्थ जीवनयापन, शारीरिक…
डिजिटल युगमा सम्बन्ध, एक्लोपन र मानसिक स्वास्थ्य
आजको डिजिटल युगमा मानिस प्रविधिसँग नजिकिँदै गएको छ, तर आफ्नै परिवार र प्रियजनसँग भावनात्मक रूपमा टाढिँदै गएको अनुभव पनि बढ्दो छ। हातमा मोबाइल, सामाजिक सञ्जालमा सयौँ साथी र निरन्तर सन्देशको ओहोरदोहोर हुँदाहुँदै पनि मानिसले एक्लोपन महसुस गर्न सक्छ। यस्तो अवस्थाले मानसिक स्वास्थ्य, पारिवारिक सम्बन्ध र व्यक्तिगत खुसीमा प्रभाव पार्न सक्छ। डिजिटल लत र मानसिक तनाव मोबाइल, टिकटक, रिल्स र सामाजिक सञ्जालमा लामो समय बिताउँदा मानिसको निद्रा, एकाग्रता र दैनिक जीवन प्रभावित हुन सक्छ। अरूको जीवनसँग आफ्नो तुलना गर्ने, निरन्तर प्रतिक्रिया र प्रशंसा खोज्ने तथा सन्देशको जवाफ ढिलो आउँदा चिन्ता गर्ने…
स्वच्छ हात, सुरक्षित नवजात -संक्रमणमुक्त (NICU)को आधार
नवजात शिशुको जीवन अत्यन्त संवेदनशील हुन्छ। विशेषगरी समय नपुगी जन्मिएका, कम तौल भएका तथा विभिन्न स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहेका शिशुमा संक्रमणको जोखिम बढी हुन्छ। नवजात शिशु सघन उपचार कक्ष (एनआईसीयू) मा भर्ना भएका शिशुको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पूर्ण रूपमा विकसित नभइसकेको हुन सक्छ। त्यसैले सामान्य जीवाणुले समेत गम्भीर संक्रमण गराउन सक्छ। यस्ता शिशुलाई सुरक्षित राख्न उपचार, हेरचाह र सरसफाइसँगै हातको स्वच्छता अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। स्वास्थ्यकर्मी, चिकित्सक, नर्स, सहयोगी कर्मचारी तथा शिशुलाई भेट्न आउने अभिभावकले सही समयमा हात सफा गर्ने बानी अपनाएमा संक्रमण फैलिने जोखिम घटाउन सकिन्छ। हातको स्वच्छता किन आवश्यक छ?…

