स्वास्थ्यसमाचार/लुम्बिनी प्रदेश सरकारले प्रदेश सभाबाट नीति तथा बजेटमार्फत पारित गरी रुपन्देहीको देवदहमा स्थापना गर्ने निर्णय गरिएको स्वास्थ्य तालिम केन्द्रलाई पुनः दाङ सार्ने तयारी थालेपछि कानुनी, प्रशासनिक र राजनीतिक विवाद चुलिएको छ। प्रदेश सभाबाट पारित निर्णयलाई मन्त्रिपरिषद्को निर्णयका आधारमा उल्ट्याउन खोजिएको भन्दै सरोकारवालाले सरकारको कदममाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूले प्रदेश सभाले पारित गरेको निर्णय कार्यपालिकाको निर्णयबाट परिवर्तन गर्न नमिल्ने तर्क गरेका छन्। लुम्बिनी प्रदेशका संस्थापक मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेल नेतृत्वको सरकारले स्वास्थ्य तालिम केन्द्र देवदहमा स्थापना गर्ने निर्णय प्रदेश सभाबाट गराएको थियो। सोही निर्णय कार्यान्वयनका लागि करिब ४ करोड रुपैयाँ बजेट…

आजको डिजिटल युगमा फेसबुक, टिकटक, युट्युब, इन्स्टाग्रामलगायत सामाजिक सञ्जाल हाम्रो दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनेका छन्। सूचना आदानप्रदान, शिक्षा, मनोरञ्जन तथा सामाजिक सम्बन्ध विस्तारका लागि यी माध्यम अत्यन्त उपयोगी छन्। तर पछिल्लो समय आत्महत्या, आत्मदाह, हिंसा तथा निराशालाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा आकर्षक, सनसनीपूर्ण वा भावनात्मक ढङ्गले प्रस्तुत गर्ने सामग्री उल्लेख्य रूपमा बढिरहेका छन्। यस्ता सामग्रीले विशेष गरी मानसिक रूपमा संवेदनशील व्यक्ति, किशोर–किशोरी, युवा तथा तनाव र अवसादसँग संघर्ष गरिरहेका मानिसहरूको मनोबल कमजोर बनाउन सक्छ। त्यसैले सामाजिक सञ्जालको प्रयोग स्वतन्त्र मात्र होइन, जिम्मेवार पनि हुनुपर्छ। मानसिक स्वास्थ्य भनेको केवल मानसिक…

स्वास्थ्यसमाचार/स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले नेपाल स्वास्थ्य सेवाका तीन जना अधिकृतलाई १०औँ तहको वरिष्ठ प्रशासक पदमा स्तरवृद्धि गरेको छ। मन्त्रालयको असार ३१ गतेको सचिवस्तरीय निर्णयअनुसार स्वास्थ्य सेवा विभागमा कार्यरत जनस्वास्थ्य प्रशासक हेमराज पाण्डेय, राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा, सूचना तथा सञ्चार केन्द्र, टेकुमा कार्यरत स्वास्थ्य शिक्षा प्रशासक अरुण ज्ञवाली तथा जनस्वास्थ्य प्रशासक दयाकृष्ण पन्तलाई १०औँ तहको वरिष्ठ प्रशासक पदमा स्तरवृद्धि गरिएको हो। स्तरवृद्धिसँगै हेमराज पाण्डेय वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक, अरुण ज्ञवाली वरिष्ठ स्वास्थ्य शिक्षा प्रशासक तथा दयाकृष्ण पन्त वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक पदमा पदोन्नत भएका छन्। नेपाल स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०५३ (चौथो संशोधनसहित) को…

स्वास्थ्यसमाचार/ रुपन्देहीमा विद्यालय उमेरका विद्यार्थी, विशेषगरी किशोरीहरूमा रक्तअल्पता (एनेमिया) उच्च देखिएपछि त्यसको नियन्त्रणका लागि आइरन चक्की वितरण मात्र पर्याप्त नभई पोषण शिक्षा, व्यवहार परिवर्तन र विद्यालय-स्वास्थ्य संस्थाबीचको समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन्। स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले आयोजना गरेको जिल्लास्तरीय रक्तअल्पता व्यवस्थापन तथा मासिक समीक्षा बैठकमा प्रस्तुत तथ्यांकले जिल्लामा रक्तअल्पता अझै सार्वजनिक स्वास्थ्यको चुनौतीका रूपमा रहेको देखाएको छ। बैठकमा प्रस्तुत तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा रुपन्देहीका ११ हजार ४४४ विद्यार्थीको हेमोग्लोबिन परीक्षण गर्दा ४ हजार ३२१ जना (३७.८ प्रतिशत) मा रक्तअल्पता भेटिएको छ। तीमध्ये १ हजार ९८९ जना हल्का, २…

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको क्यान्टीन सञ्चालनका लागि नयाँ ठेक्का प्रक्रिया सम्पन्न भएको छ । नयाँ सम्झौतासँगै अस्पतालले क्यान्टीनबाट प्राप्त गर्ने आम्दानीमा ठूलो वृद्धि हुने भएको छ । अस्पतालका अनुसार यसअघि क्यान्टीनबाट वार्षिक करिब १८ लाख रुपैयाँ र मासिक १ लाख ५० हजार रुपैयाँ मात्र आम्दानी हुँदै आएको थियो । नयाँ ठेक्का सम्झौतापछि भने अस्पतालको वार्षिक आम्दानी १ करोड ३३ लाख रुपैयाँभन्दा बढी पुग्नेछ । नयाँ सम्झौताअनुसार क्यान्टीन सञ्चालकले अस्पताललाई मासिक ११ लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ बुझाउनेछ । यो सम्झौता पाँच वर्षका लागि गरिएको अस्पतालले जनाएको छ । लुम्बिनी प्रादेशिक…

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी आयुर्वेद चिकित्सालयले आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा सञ्चालन गरेको स्वर्णप्राशन (स्वर्ण बिन्दु प्राशन) कार्यक्रममा १३ हजारभन्दा बढी बालबालिका सहभागी भएका छन्। रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको कार्यक्रममा एक वर्षको अवधिमा १३ हजार ५० जना बालबालिकालाई स्वर्णप्राशन गराइएको चिकित्सालयले जनाएको छ। चिकित्सालयका सूचना अधिकारी गणेश सापकोटाका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा कुल १३ हजार ५० जना बालबालिकालाई स्वर्णप्राशन गराइएको हो। यसमध्ये ७ हजार ३३९ बालक र ५ हजार ७११ बालिका रहेका छन्। चिकित्सालयले वर्षभरि ११ पटक स्वर्णप्राशन कार्यक्रम सञ्चालन गरेको जनाएको छ। प्रत्येक महिनाको पुष्य नक्षत्रका अवसरमा…

लुम्बिनी प्रदेशमा मातृमृत्युको संख्या क्रमशः घट्दै गए पनि रुपन्देही अझै प्रदेशकै उच्च जोखिमयुक्त जिल्ला मध्ये रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ। मातृमृत्यु न्यूनीकरणका लागि जिल्लाका १६ वटै स्थानीय तह, प्रमुख अस्पताल तथा स्वास्थ्य निकायले सेवा सुधार, प्रभावकारी रेफरल प्रणाली र ‘तीन ढिलाइ’ न्यूनीकरणलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले बुटवलमा आयोजना गरेको एमपीडीएसआर (मातृ तथा नवजात शिशु मृत्यु निगरानी तथा प्रतिकार्य) पुनर्जागरण कार्यक्रममा जिल्लाका १६ वटै पालिकाका प्रमुख तथा उपप्रमुख, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, स्वास्थ्य शाखा प्रमुख, नर्सिङ प्रमुख, चिकित्सक तथा स्वास्थ्य व्यवस्थापक हरूको सहभागिता रहेको थियो। कार्यक्रममा स्वास्थ्य कार्यालय…

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेश सरकारले प्रदेशमा अझै उच्च रहेको मातृमृत्युदर घटाउन सुरक्षित मातृत्व अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउने भएको छ। विशेषगरी दुर्गम क्षेत्रका गर्भवती तथा सुत्केरी महिलालाई समयमै गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन समुदाय केन्द्रित सेवा, प्रभावकारी प्रेषण (रेफरल) प्रणाली तथा स्वास्थ्य संस्थाको क्षमता अभिवृद्धिलाई प्राथमिकतामा राखिएको प्रदेश सरकारले जनाएको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालय, लुम्बिनी प्रदेशका सचिव दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठ र चिकित्सा महाशाखा प्रमुख ईश्वरी केसीले स्वास्थ्य कार्यालय प्युठानको अनुगमनका क्रममा अस्पतालमा जटिल प्रसूति सेवा तथा प्रेषण प्रणालीको अवस्थाबारे अवलोकन गर्दै आवश्यक निर्देशन दिए । अनुगमनका क्रममा सचिव श्रेष्ठले लुम्बिनी प्रदेशमा आमाको मृत्यु दर…