हामी मध्ये धेरैले सामान्य ज्वरो, रुघाखोकी वा अन्य स्वास्थ्य समस्या हुँदा छिटो निको हुने आशामा एन्टिबायोटिक औषधि प्रयोग गर्ने गर्छौँ। कहिलेकाहीँ चिकित्सकको सल्लाहबिना नै औषधि किनेर खाने, अरूले प्रयोग गरेको औषधि प्रयोग गर्ने वा आफूलाई निको भएको महसुस भएपछि औषधि बीचमै छोड्ने बानी पनि हुन्छ। यस्ता सामान्य देखिने लापरबाहीले भविष्यमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ भन्ने कुरा धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ। यही विषयमा जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले हरेक वर्ष नोभेम्बर १८ देखि २४ गतेसम्म विश्व एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध सचेतना सप्ताह मनाइन्छ। एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध (AMR) भनेको ब्याक्टेरिया, भाइरस, फङ्गस तथा परजीवीजस्ता सूक्ष्मजीवहरूले आफूविरुद्ध…
समाचार
एचआईभी पहिचान र रोकथामका लागि समुदाय स्तरका स्वास्थ्यकर्मी प्रशिक्षित
स्वास्थ्यसमाचार /समुदायको नेतृत्वमा गरिने एचआईभी परीक्षण (कम्युनिटी लेड टेस्टिङ–सीएलटी) सम्बन्धी तीनदिने तालिम बुटवलमा सम्पन्न भएको छ। एचआईभी संक्रमणको समयमै पहिचान, रोकथाम तथा उपचार सेवामा पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले नागार्जुन डेभलपमेन्ट कम्युनिटी (एनडीसी) को आयोजना तथा लुम्बिनी प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाको समन्वयमा तालिम सञ्चालन गरिएको हो। आप्रवासी तथा उनीहरूका परिवारलाई लक्षित एचआईभी रोकथाम कार्यक्रमअन्तर्गत समुदायस्तरमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी तथा कर्मचारीको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले तालिम आयोजना गरिएको आयोजकले जनाएको छ। तालिममा बाँके, बर्दिया, दाङ, कपिलवस्तु, रुपन्देही र पश्चिम नवलपरासीका २८ जनाभन्दा बढी स्वास्थ्यकर्मी तथा कार्यक्रमसँग सम्बन्धित कर्मचारी सहभागी थिए। आउटरीच वर्कर, सामुदायिक स्वास्थ्यकर्मी,…
“एक स्वास्थ्य, एक अभियान – एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोधको रोकथाममा सामूहिक प्रतिबद्धता”
एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध (Antimicrobial Resistance–AMR) आज विश्वव्यापी जनस्वास्थ्यका क्षेत्रमा देखा परेको गम्भीर चुनौतीमध्ये एक हो। संक्रमणजन्य रोगको उपचारमा प्रयोग हुने एन्टिबायोटिक, एन्टिभाइरल, एन्टिफङ्गल तथा एन्टिप्यारासाइटिकजस्ता औषधिहरूको प्रभावकारिता क्रमशः घट्दै जानु र सूक्ष्मजीवहरूले ती औषधिविरुद्ध प्रतिरोध क्षमता विकास गर्नु नै एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध हो। यसले सामान्य संक्रमणको उपचारसमेत जटिल बनाउनुका साथै उपचार अवधि लम्ब्याउने, स्वास्थ्य सेवाको लागत बढाउने र बिरामीको मृत्युदरसमेत वृद्धि गर्ने जोखिम सिर्जना गर्दछ। आधुनिक चिकित्साशास्त्रमा एन्टिमाइक्रोबियल औषधिहरूको विकासले संक्रमणजन्य रोगको उपचारमा अभूतपूर्व सफलता हासिल गरेको छ। शल्यक्रिया, अंग प्रत्यारोपण, क्यान्सर उपचार, सघन उपचार सेवा तथा गम्भीर चोटपटकको व्यवस्थापनलाई सुरक्षित बनाउन…
एमबीबीएसको पूर्ण छात्रवृत्तिमा कालिका मानब ज्ञानका १८ विद्यार्थीले निकाले नाम
स्वास्थ्यसमाचार/ चिकित्सा शिक्षा आयोगद्वारा सञ्चालित एमबीबीएस तहको एकीकृत प्रवेश परीक्षा (MECEE-BL 2027) मा बुटवलस्थित कालिका मानवज्ञान माध्यमिक विद्यालयका १८ जना विद्यार्थी सफल भएका छन् । प्रवेश परीक्षाको सार्वजनिक नतिजाअनुसार विद्यालयका शिशिर मल्लले देशभरबाट १०औँ स्थान हासिल गर्नुभएको छ । त्यसैगरी निश्चल जीसीले ३५औँ र आयुष पाण्डेले ३९औँ स्थान प्राप्त गर्नुभएको छ । विद्यालयका अनुसार सम्राट मरासिनीले ६९औँ, अजयकुमार चौधरीले ९१औँ, आकाश मिश्रले १५६औँ, आदित्य भण्डारीले १६१औँ, ईशान ज्ञवालीले १८६औँ र गणेश पन्थीले २०८औँ स्थान हासिल गर्नुभएको छ । त्यस्तै बिपिशा अर्यालले २२५औँ, शिवनाथ यादवले २७८औँ, दीपक केसीले ३०९औँ, सम्पदा गौतमले…
मनोचिकित्सक संघको १२औँ राष्ट्रिय सम्मेलन रुपन्देहीमा सुरु
स्वास्थ्यसमाचार/मानसिक स्वास्थ्यलाई रोगको पहिचान, वर्गीकरण र चिकित्सकीय निदानमा मात्र सीमित नगरी व्यक्तिको जीवनभोगाइ, सामाजिक परिवेश, संस्कृति, भावना र मानवीय संवेदनाका आधारमा बुझ्नुपर्नेमा मनोचिकित्सकहरूले जोड दिएका छन्। मनोचिकित्सक संघ नेपालको १२औँ राष्ट्रिय सम्मेलन ‘PANCON लुम्बिनी–२०२६’ मा सहभागी विज्ञहरूले मानसिक स्वास्थ्य उपचारमा व्यक्तिलाई रोगको नाम वा चिकित्सकीय पहिचानबाट मात्र नहेरी उसको समग्र जीवन र अनुभवलाई बुझ्नुपर्ने बताएका हुन्। ‘विविध मन, विविध अभिव्यक्ति : दृष्टिकोणको विविधता र स्थापित सीमाभन्दा पर मानसिक स्वास्थ्यको बुझाइ’ मूल नारासहित नोभेम्बर १८ देखि २० सम्म भैरहवामा आयोजना गरिएको सम्मेलनमा मानसिक स्वास्थ्यको मानवीय पक्ष, वैज्ञानिक अनुसन्धान, उपचारका नवीन पद्धति…
निदानभन्दा परको मान्छे : विविध मन, विविध अभिव्यक्ति र मानसिक स्वास्थ्यको मानवीय दृष्टिकोण
मानिसलाई बुझ्न कति नै गाह्रो छ र? हामी सजिलै निष्कर्ष निकालि हाल्छौँ-अनुहार मा उदासी देखेपछि उसलाई ‘दुःखी’ घोषणा गरिन्छ, कम बोल्नेलाई ‘घमण्डी’ वा ‘असामाजिक’ को बिल्ला भिराइन्छ र अलिकति फरक वा असामान्य व्यवहार देख्दा ‘पागल’ भन्न कुनै हिचकिचाहट हुँदैन। लागूपदार्थको कुलतमा फसेको मानिस देख्दा उसको समग्र अस्तित्व र चरित्रमाथि नै प्रश्न उठाइन्छ। तर, के कुनै पनि मानिसको विशाल र बहुरङ्गी जीवनलाई उसको एउटा व्यवहार, क्षणिक भावना वा मानसिक अवस्थाले पूर्ण रूपमा परिभाषित गर्न सक्छ? यही ज्वलन्त प्रश्नले आजको मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी बहसलाई एउटा वैचारिक र मानवीय दिशातर्फ डोर्याएको छ—मानिसलाई केवल रोगको…
चिकित्सकको सिफारिस बिना एन्टिबायोटिक प्रयोग नगर्न विभागको आग्रह
काठमान्डौ-विश्व प्रतिजैविक प्रतिरोध सचेतना सप्ताह, २०२६ को अवसरमा औषधि व्यवस्था विभागले चिकित्सकको सिफारिसबिना एन्टिबायोटिक प्रयोग नगर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। हरेक वर्ष नोभेम्बर १८ देखि २४ सम्म मनाइने यस वर्षको सप्ताहको नारा ‘एक स्वास्थ्य, एक अभियान : प्रतिजैविक प्रतिरोधको आजैबाट रोकथाम’ (One Health, One Action: Prevent AMR Now) तय गरिएको छ। विभागले जारी गरेको विज्ञप्तिमा एन्टिबायोटिकलगायत प्रतिजैविक औषधिको जथाभावी तथा अत्यधिक प्रयोगले सूक्ष्मजीवमा औषधिविरुद्ध प्रतिरोध क्षमता विकास हुँदै गएको उल्लेख गरेको छ। यसले सामान्य संक्रमणको उपचारसमेत कठिन र जटिल बनाउँदै लगेको विभागले जनाएको छ। प्रतिजैविक प्रतिरोधको असर मानव स्वास्थ्यमा मात्र…
समुदायमै एचआईभी परीक्षणको पहुँच बढाउन ६ जिल्लाका स्वास्थ्यकर्मीलाई तालिम
स्वास्थ्यसमाचार /एचआईभी संक्रमणको समयमै पहिचान, रोकथाम तथा उपचार सेवामा पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले बुटवलमा समुदायको नेतृत्वमा गरिने एचआईभी परीक्षण (कम्युनिटी लेड टेस्टिङ–सीएलटी) सम्बन्धी तीनदिने तालिम सुरु भएको छ। नागार्जुन डेभलपमेन्ट कम्युनिटी (एनडीसी) को आयोजना तथा लुम्बिनी प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाको समन्वयमा सुरु भएको तालिमको अध्यक्षता प्रयोगशालाका निमित्त निर्देशक डा. सुवर्ण आचार्यले गर्नुभएको थियो। एनडीसीका कार्यकारी निर्देशक जगदीशचन्द्र भट्टको प्रमुख आतिथ्य तथा स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीका प्रमुख जनस्वास्थ्य प्रशासक उमादेवी थापा, क्षयरोग तथा कुष्ठरोग वरिष्ठ अधिकृत टीकाराम अधिकारी, स्वास्थ्य निर्देशनालय लुम्बिनीका फोकल पर्सन परशुराम पोखरेल र बुटवल उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख युवराज पाण्डेको…
कांग्रेस लुम्बिनीको महिला महामन्त्रीमा स्वास्थ्यकर्मी अन्जना पाण्डेको उम्मेदवारी
स्वास्थ्यसमाचार/ नेपाली कांग्रेस लुम्बिनी प्रदेशको महिला महामन्त्री पदका लागि अन्जना पाण्डेले उम्मेदवारी प्रस्तुत गरेकी छन्। विद्यार्थी राजनीतिदेखि स्वास्थ्य सेवा, शिक्षण र सामाजिक क्षेत्रमा अनुभव हासिल गरेकी पाण्डेले पार्टीमा नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व, महिला नेतृत्वको सशक्तीकरण र संगठनको रूपान्तरणलाई प्राथमिकतामा राख्दै उम्मेदवारी अघि सारेकी हुन्। राजनीतिक परिवारमा हुर्किएकी पाण्डे कक्षा ९ मा अध्ययन गर्दादेखि नै नेपाल विद्यार्थी संघमार्फत विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय भएकी हुन्। बालकुमारी नर्सिङ क्याम्पसमा नेविसंघको जिम्मेवारी सम्हाल्दै विद्यार्थी नेतृत्वमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेकी उनले त्यसपछि ब्याचलर इन नर्सिङ पूरा गरिन्। नर्सिङ सुपरभाइजरका रूपमा काम गरेकी पाण्डेले शिक्षण क्षेत्रमा समेत अनुभव…
‘मम्मी, हजुर आइस्यो न!’ : अस्पतालको ड्युटीमा आमाको छटपटी
रातको करिब एक बजेको थियो। अस्पतालको बालरोग वार्डमा ड्युटीमा खटिएकी नर्सलाई आवाज आयो, ‘सिस्टर, ३४ नम्बर बेडको बच्चा आत्तिरहेको छ, ज्वरो पनि आएको छ।’ उनी तत्काल थर्मोमिटर लिएर बिरामीको शय्यामा पुगिन्। तापक्रम जाँच गर्दा बच्चालाई १०१.४ डिग्री फरेनहाइट ज्वरो आएको रहेछ। बच्चाकी आमा आत्तिएकी थिइन्। ‘आत्तिनु पर्दैन, आवश्यक उपचार गर्छौं,’ भन्दै उनले आमालाई सम्झाइन्। चिकित्स कीय निर्देशनअनुसार बच्चालाई ज्वरो कम गर्ने औषधि दिइन्। बाक्ला कपडा हटाएर शरीरलाई सहज बनाइदिइन् र बच्चाको अवस्थालाई निगरानीमा राखिन्। केही समयपछि बच्चा शान्त भयो। करिब ३५ मिनेटपछि पुनः तापक्रम जाँच गर्दा ज्वरो घट्दै गएको थियो।…

