परिवार नियोजन दिवस : साधन प्रयोग बढ्यो, सही परामर्श अझै चुनौती

स्वास्थ्यसमाचार/ परिवार नियोजनका साधनको प्रयोग बढ्दै गए पनि सेवाग्राहीलाई सही परामर्श दिने र आवश्यकताअनुसार उपयुक्त साधन छनोटमा सहयोग गर्ने विषय अझै चुनौतीका रूपमा रहेको स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीकी प्रमुख उमा थापाले बताउनु भयो। परिवार नियोजनका साधन प्रयोग गर्नेको संख्या बढे पनि उचित परामर्शको अभावमा कतिपयले बीचमै साधन प्रयोग गर्न छाड्ने, साधनका असरबारे भ्रम फैलिने तथा विभिन्न अफवाहका कारण सेवाग्राही अन्योलमा पर्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो। १३औँ राष्ट्रिय परिवार योजना दिवस तथा ६७औँ नेपाल परिवार नियोजन संघ स्थापना दिवसका अवसरमा शुक्रबार बुटवलमा आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रम मा बोल्दै थापाले परिवार नियोजनलाई सुरक्षित मातृत्व र…

गौमुखी अस्पताल सञ्चालनमा जनशक्ति र उपकरण व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण : स्वास्थ्य मन्त्री पुन

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री दीपेन्द्र पुनले दुर्गम क्षेत्रमा निर्माण भएका आधारभूत अस्पताल सञ्चालनका लागि आवश्यक जनशक्ति र उपकरण व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण रहेको बताउनुभएको छ। शुक्रबार प्यूठानको गौमुखी गाउँपालिकामा १५ शय्याको गौमुखी आधारभूत अस्पताल उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री पुनले अस्पताल सञ्चालनका क्रममा देखिएका समस्या समाधान गर्न संवेदनशील भएर काम गर्नुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले अस्पतालको भौतिक संरचना निर्माणसँगै आवश्यक जनशक्ति, स्वास्थ्य उपकरण र औषधिको व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो। स्थानीय नागरिकलाई आफ्नै ठाउँमा आधारभूत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले अस्पताल सञ्चालनमा ल्याइए पनि त्यसलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नु अर्को चुनौती रहेको उहाँको भनाइ थियो। मन्त्री…

प्यूठानमा गौमुखी आधारभूत अस्पताल सञ्चालनमा, मुख्यमन्त्री आचार्यले गरे उद्घाटन

स्वास्थ्यसमाचार/ प्यूठानको गौमुखी गाउँपालिकामा १५ शैयाको गौमुखी आधारभूत अस्पताल सञ्चालनमा आएको छ । १९ करोड ३ लाख ४५ हजार पाँच सय ५२ रुपैयाँको लागतमा निर्माण भएको अस्पतालको शुक्रबार लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्यले उद्घाटन गर्नुभएको हो । अस्पतालको उद्घाटनसँगै स्वास्थ्य सेवा समेत सुरु भएको छ । अस्पताल सञ्चालनमा आएपछि गौमुखी गाउँपालिकाका नागरिकले आधारभूत स्वास्थ्य उपचारका लागि अन्यत्र जानुपर्ने बाध्यता कम हुने अपेक्षा गरिएको छ । गौमुखी गाउँपालिकाका अध्यक्ष विष्णुकुमार गिरीको अध्यक्षता तथा मुख्यमन्त्री आचार्यको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै मुख्यमन्त्री आचार्यले नागरिकको स्वास्थ्यलाई प्राथमिकतामा राखेर प्रदेश सरकारले काम गरिरहेको…

रुपन्देही जिल्लामा १ हजार ५२४ बालबालिका कुपोषित

स्वास्थ्यसमाचार/रुपन्देहीमा पाँच वर्षमुनिका बालबालिकाको पोषण अवस्था स्थानीय तहअनुसार फरक–फरक देखिएको छ। स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीको आर्थिक वर्ष २०८२-८३ को वार्षिक स्वास्थ्य समीक्षा तथ्यांकअनुसार ६ देखि ५९ महिनाका ५२ हजार ९ सय ४८ बालबालिकाको पोषण परीक्षण गर्दा १ हजार ५ सय २४ जनामा कुपोषण देखिएको हो। कुल परीक्षण गरिएका बालबालिकामध्ये करिब पाँच प्रतिशतमा कुपोषण देखिएको स्वास्थ्य कार्यालयको तथ्यांक छ। यसमध्ये मध्यम खालको कुपोषण (MAM) ४ दशमलव ४५ प्रतिशत र गम्भीर खालको कुपोषण (SAM) शून्य दशमलव ६५ प्रतिशत रहेको छ। पालिकागत तथ्यांक हेर्दा कुपोषणको अवस्था भने समान छैन। सबैभन्दा बढी गैडहवा गाउँपालिकामा ९…

स्वास्थ्य परीक्षण बढ्यो, अब व्यवहार परिवर्तनमा जोड दिने पालो

लुम्बिनी प्रदेशमा स्वास्थ्य सेवा विस्तारसँगै रोग पहिचान गर्ने परीक्षणको दायरा पनि फराकिलो भएको छ। स्वास्थ्य संस्थाहरूमा सेवा थपिएका छन्, विभिन्न रोगको परीक्षण र उपचारमा नागरिकको पहुँच बढेको छ। तर रोग लाग्नै नदिने रोकथाम, स्वस्थ जीवनशैलीका लागि आवश्यक जानकारी र नागरिकको व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउने स्वास्थ्य शिक्षा र व्यवहार परिवर्तन भने अझै स्वास्थ्य प्रणालीको केन्द्रमा पुग्न सकेको छैन। स्वास्थ्य शिक्षा भनेको कुनै अभियानका बेला सूचना बाँड्ने वा स्वास्थ्य सम्बन्धी सन्देश दिने काम मात्र नभई नागरिकले आफूलाई लागेको वा लाग्न सक्ने रोगबारे बुझ्ने, जोखिम घटाउने र आफ्नो दैनिक व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउने प्रक्रिया हो।…

सुत्केरी आमालाई तलबसहित ६ महिना प्रसूति बिदा, बुबालाई ४२ दिन स्याहार बिदा

स्वास्थ्यसमाचार/ सरकारले आमालाई कम्तीमा ६ महिना र बुबालाई ४२ दिनसम्म तलबसहितको प्रसूति तथा स्याहार बिदा दिने व्यवस्था प्रस्ताव गर्दै सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ संशोधनको तयारी गरेको छ । कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमका अनुसार सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार ऐन संशोधनका लागि विधेयक तयार भइसकेको छ । उक्त विधेयक मन्त्रिपरिषद्बाट पारित गराएर संसदमा लैजाने तयारी भइरहेको उनले बताएकी छन् । प्रस्तावित विधेयकमा आमालाई कम्तीमा ६ महिना तलबसहितको प्रसूति बिदा र बुबालाई ४२ दिनसम्म तलबसहितको प्रसूति स्याहार बिदा दिने व्यवस्था राखिएको मन्त्री गौतमले जानकारी…

रुपन्देहीमा नसर्ने रोग बढ्दो, क्यान्सरका ४३९ र मुटुका २७६ बिरामी

स्वास्थ्यसमाचार/रुपन्देहीमा क्यान्सर, मुटु र मिर्गौलालगायत नसर्ने रोगको भार बढ्दो देखिएको छ। स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले आर्थिक वर्ष २०८२-८३ को वार्षिक समीक्षामा सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार विपन्न नागरिक उपचार कोषअन्तर्गत एक लाख रुपैयाँसम्मको उपचार सहायताका लागि सिफारिस भएका सेवाग्राहीमा क्यान्सरका बिरामी सबैभन्दा धेरै छन्। जिल्लाभर क्यान्सरका ४३९, मुटुका २७६ र मिर्गौलाका १६२ जना उपचार सहायताका लागि सिफारिस भएका छन्। यसबाहेक सिकल सेल एनिमिया, स्पाइनल इन्जुरी र हेड इन्जुरीका सेवाग्राही पनि छन्। पालिका अनुसार बुटवलमा क्यान्सरका ७५, मुटुका ४३ र मिर्गौलाका ३४ जना छन्। तिलोत्तमामा क्यान्सरका ६७, मुटुका ३५ र मिर्गौलाका २६ जना उपचार…

भीरको बाटोदेखि अप्रेसन थिएटरसम्म : ४० हजार शल्यक्रिया गरेका डा. खनाल

गुल्मीको धुर्काेटमा जन्मेर हाल रुपन्देहीको तिलोत्तमा-२ निवासी कृष्ण खनालको उमेर ६८ टेक्न थाल्यो । २०३९ सालमा कर्णालीको कालिकोटस्थित फुकोट हेल्थपोष्टमा हेल्थ असिस्टेन्टबाट स्वास्थ्य सेवामा प्रवेश गरेका उनी कमाउँदै पढ्दै गरेर २०५० सालमा एमबीबीएस पास गरी ०५२ सालमा डाक्टरको रूपमा मुस्ताङबाट सेवा सुरु गरेका हुन् । २०६० सालमा सर्जनमा एमडी गरेका उनी २०६१ सालदेखि २०७६ सम्म पहिलेको लुम्बिनी अञ्चल अहिले प्रादेशिक अस्पतालमा सेवा गरेर निवृत्त हुन् । खनाल सरकारी सेवाबाट निवृत्त भए पनि निजी अस्पतालमा अहिले पनि पूर्णकालीन रूपमा सेवारत छन् । श्रीमती, एक छोरा र छोरीसहित चारै जना स्वास्थ्य सेवामा…

लामो समयदेखि बन्द पृथ्वीचन्द्र अस्पतालको ५०० एमए एक्स–रे सेवा पुनः सञ्चालन

स्वास्थ्यसमाचार/नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) को सदरमुकाम परासीस्थित पृथ्वीचन्द्र अस्पतालमा लामो समयदेखि बन्द रहेको आधुनिक ५०० एमए क्षमताको एक्स–रे मेसिन मर्मतपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। यसअघि अस्पतालमा १०० एमए क्षमताको एक्स–रे मेसिनबाट सेवा दिइँदै आएको थियो। पुरानो एक्स–रे मेसिनको क्षमताले बिरामीको बढ्दो चापअनुसार सेवा दिन कठिन भइरहेका बेला ५०० एमए क्षमताको मेसिन मर्मत गरी सञ्चालनमा ल्याइएपछि अस्पतालमा आउने बिरामीलाई थप सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी जटिल प्रकृतिका बिरामीको परीक्षण तथा उपचारमा आधुनिक एक्स–रे प्रविधिले सहयोग पुग्ने अस्पतालले जनाएको छ। अस्पताल प्रमुख डा. वृजकुमार यादवले लामो समयदेखि सञ्चालनमा आउन नसकेको एक्स–रे…

तीजको महत्व र स्वास्थ्यसँगको सम्बन्ध : आस्था, संस्कृति र स्वस्थ जीवनशैली

नेपाली वैदिक सनातन परम्परा र सांस्कृतिक पर्वहरूमध्ये हरितालिका तीज नेपाली महिलाहरूको महत्वपूर्ण पर्व हो। धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक दृष्टिले विशेष महत्व बोकेको तीज पछिल्लो समय स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएर चर्चा हुने गरेको छ। हिन्दू धर्मग्रन्थअनुसार सत्ययुगमा हिमालय पर्वत र मेनकाकी पुत्री पार्वतीले भगवान् शिवलाई पति रूपमा प्राप्त गर्न कठोर तपस्या गरेकी थिइन्। पार्वतीका पिता हिमालयले उनको इच्छाविपरीत भगवान् विष्णुसँग विवाह गरिदिन खोजेपछि उनले आफ्ना साथीहरूसँग आफ्नो समस्या सुनाइन्। त्यसपछि साथीहरूले उनलाई लुकाएर सुरक्षित स्थानमा राखेको र त्यहीँ उनले निराहार व्रत तथा तपस्या गरी भगवान् शिवलाई पति रूपमा प्राप्त गरेको धार्मिक मान्यता…