स्तनपान : आमाको मात्र होइन, परिवार देखि राज्य सम्मको दायित्व

प्रसूति कक्षमा हरेक दिन नयाँ जीवनको सुरुआत हुन्छ। शिशुको पहिलो रुवाइसँगै आमाको अनुहारमा देखिने खुसी, उत्साह र जिम्मेवारीलाई नजिकबाट अनुभव गर्ने अवसर स्वास्थ्यकर्मीलाई हुन्छ। त्यही क्षणमा शिशुले पाउने सबैभन्दा अमूल्य उपहार हो-आमाको पहिलो दूध। यो केवल पोषणको स्रोत होइन, शिशुको स्वस्थ जीवनको पहिलो आधार हो।शिशु जन्मिएपछि आमाको स्तनबाट निस्कने पहिलो पहेँलो बाक्लो दूध धेरैका लागि सामान्य दूधजस्तो लाग्न सक्छ। तर यही बिगौती दूध शिशुको रोगसँग लड्ने क्षमताको पहिलो आधार हो। कोलोस्ट्रम (Colostrum) भनिने यो दूधमा संक्रमणसँग लड्न सहयोग गर्ने महत्वपूर्ण प्रतिरक्षा तत्व (Immune Factors) हुन्छन्। त्यसैले स्वास्थ्यकर्मीहरूले यसलाई शिशुको ‘पहिलो…

देशभर १ हजार २६९ डोज एन्टीस्नेक भेनम मौज्दात : स्वास्थ्य मन्त्री मेहता

स्वास्थ्यसमाचार/स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छतामन्त्री निशा मेहताले देशभर सर्पदंशको उपचारमा प्रयोग हुने एन्टीस्नेक भेनम पर्याप्त मात्रामा मौज्दात रहेको बताएकी छिन्। मंगलबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदहरूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिँदै मन्त्री मेहताले स्वास्थ्य सेवा प्रवाहलाई थप सहज, गुणस्तरीय, प्रभावकारी र सर्वसुलभ बनाउन मन्त्रालय पूर्ण रूपमा गम्भीर रहेको बताइन्। मन्त्री मेहताका अनुसार स्वास्थ्य सेवा विभागको पछिल्लो तथ्यांकका आधारमा हाल देशभर १ हजार २६९ डोज एन्टीस्नेक भेनम रहेका छन्। जसमध्ये केन्द्र स्टोर १३८ डोज, प्रादेशिक स्वास्थ्य आपूर्ति केन्द्रमा ४४४ डोज, स्वास्थ्य कार्यालयहरू २२२ डोज, सर्पदंश उपचार केन्द्रहरू ४६५ डोज रहेका छन्। ‘स्वास्थ्य सेवा प्रवाहलाई थप…

केरवानी स्वास्थ्य चौकीबाट एक वर्षमा ११ हजारले लिए सेवा

स्वास्थ्यसमाचार-रुपन्देहीको देवदह नगरपालिका-२ स्थित केरवानी स्वास्थ्य चौकीले आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा १० हजार ८८९ जनालाई विभिन्न स्वास्थ्य सेवा प्रदान गरेको छ। स्वास्थ्य चौकीले न्यूनतम सेवा मापदण्डमा ९८.५ प्रतिशत अंक हासिल गर्दै अधिकांश स्वास्थ्य कार्यक्रमको लक्ष्य शतप्रतिशतभन्दा बढी पूरा गरेको जनाएको पाईएको छ । स्वास्थ्य चौकीको आर्थिक वर्ष २०८२-८३ को वार्षिक समीक्षा कार्यक्रममा जनस्वास्थ्य निरीक्षक एवं स्वास्थ्य चौकी प्रमुख काशीराम रेग्मीले वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै स्वास्थ्य सेवा विस्तारसँगै संस्थागत सेवा प्रवाहमा सुधार भएको बताउनु भयो। उहाले खोप कार्यक्रम अन्तर्गत बीसीजी खोपको प्रगति ८७.५ प्रतिशत रहेको छ भने अन्य सबै खोपमा…

पूर्ण स्तनपानमा लुम्बिनी अग्रणी, दुधदानी प्रयोग घटाउन चुनौती

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेशमा छ महिनासम्म शिशुलाई आमाको दूध मात्र खुवाउने (पूर्ण स्तनपान) दर देशका अन्य प्रदेशको तुलनामा उच्च देखिएको छ। तर पूर्ण स्तनपानको पहुँचबाट बाहिर रहेका शिशुको संख्या र दुधदानी बाट दूध खुवाउने अभ्यास अझै चुनौतीका रूपमा देखिएको छ। बहु-सूचक समूह सर्वेक्षण (एनएमआईसीएस) २०२४-२५ अनुसार लुम्बिनीमा छ महिनासम्म पूर्ण स्तनपान गराउने दर ८१.५ प्रतिशत रहेको छ। यो प्रदेशगत रूपमा सबैभन्दा उच्च दर हो। नेपालमा भने छ महिनासम्म पूर्ण स्तनपानको राष्ट्रिय दर ६९.७ प्रतिशत रहेको छ। सरकारले सन् २०३० सम्म पूर्ण स्तनपानको दर ९० प्रतिशतभन्दा माथि पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ। लुम्बिनीमा…

अफिन लुम्बिनीको नव निर्वाचित कार्य समितिको पदस्थापन

स्वास्थ्यसमाचार/ एसोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्स्टिच्युसन अफ नेपाल (अफिन) लुम्बिनीको तेस्रो अधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमितिको सोमबार आयोजित कार्यक्रममा पदस्थापन गरिएको छ। अफिन लुम्बिनीका संस्थापक अध्यक्ष रामप्रसाद खरेलको अध्यक्षता तथा नेपाल मेडिकल काउन्सिलका सदस्य डा. सम्राट पराजुलीको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न पदस्थापन कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि डा. पराजुलीले निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित स्वास्थ्य संस्थाको क्षमता अभिवृद्धि तथा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधार र विकासका लागि सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेकोमा जोड दिनुभयो। त्यस अवसरमा नेपाल चिकित्सक संघ लुम्बिनी प्रदेशका अध्यक्ष डा. कृष्णप्रसाद खरेलले अफिनको काँधमा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी आएको उल्लेख…

अनसनरत नर्स र मन्त्रालयका प्रतिनिधि बिच वार्ता सुरु

स्वास्थ्यसमाचार/अनसनरत नर्स ज्योति रानाभाटसँग स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयको वार्ता सुरु भएको छ। वार्तामा ज्योति रानाभाटको तर्फबाट जीता बराल, कल्पना रिजाल, कविता सिटौला र इन्द्रप्रसाद अर्याल सहभागी हुनुहुन्छ। मन्त्रालयको तर्फबाट स्वास्थ सचिव, अतिरिक्त सचिव, मन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार र कानुन शाखाका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुनुहुन्छ। वार्तामा रानाभाटले उठाउँदै आएका मागबारे सहमतिमार्फत समाधान खोज्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ।

रुकुम पूर्व अस्पतालमा सुत्केरी आमाकै हातबाट स्तनपान कक्ष उद्घाटन

स्वास्थ्यसमाचार/ विश्व स्तनपान सप्ताह २०८३ को अवसरमा रुकुम पूर्व अस्पतालमा नयाँ स्तनपान कक्ष सञ्चालनमा ल्याइएको छ। “दिगो जीवनको स्वास्थ्य सुरुआत, प्रभावकारी स्तनपानका लागि सबैको साथ” भन्ने नारासहित आयोजित कार्यक्रममा अस्पतालमै प्रसूति सेवा लिएकी एक आमाको हातबाट स्तनपान कक्षको उद्घाटन गरिएको हो। अस्पतालमा नियमित रूपमा आठ पटक गर्भजाँच (एएनसी) गराई सोही अस्पतालमै सुरक्षित प्रसूति गरेकी आमा र नवजात शिशुको सहभागितामा स्तनपान कक्षको शुभारम्भ गरिएको अस्पतालले जनाएको छ। कार्यक्रममा स्वास्थ्यकर्मी तथा अन्य सरोकारवालाको पनि सहभागिता रहेको थियो। दुर्गम क्षेत्रका गर्भवती, सुत्केरी तथा स्तनपान गराइरहेका आमालाई सहज, सुरक्षित र गोप्य वातावरणमा सेवा उपलब्ध…

भारतको सहयोगमा बनेको राप्ती आँखा अस्पतालको शल्यक्रिया भवन उद्घाटन

स्वास्थ्यसमाचार/ भारत सरकारको आर्थिक सहयोगमा निर्मित राप्ती आँखा अस्पतालको नयाँ शल्यक्रिया भवन उद्घाटन गरिएको छ। नेपाल–भारत विकास सहयोगअन्तर्गत निर्माण भएको भवनबाट अब आधुनिक तथा व्यवस्थित रूपमा आँखा शल्यक्रिया सेवा सञ्चालन गरिने अस्पतालले जनाएको छ। अस्पताल व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष कृष्णकुमार गिरीको अध्यक्षतामा आयोजित कार्यक्रममा भारतीय राजदूतावास, काठमाडौंका काउन्सिलर सुश्री गीतांजली ब्रैंडन  नेपाल नेत्र ज्योति संघका महासचिब भरत बहादुर चन्द र तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख टिकाराम खड्काले संयुक्त रूपमा भवन उद्घाटन गर्नुभएको हो। भारतीय राजदूतावासको आर्थिक सहयोग तथा तुलसीपुर उपमहानगरपालिका र राप्ती आँखा अस्पतालको लागत साझेदारीमा भवन निर्माण गरिएको हो। भवन निर्माणका लागि…

रोल्पा जिल्ला अस्पतालमा शल्यक्रिया तथा जटिल प्रसूति सेवा बन्द

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री रामजीप्रसाद घिमिरे प्रदेशका अस्पतालको सेवा, अवस्था र समस्या बुझ्न जिल्ला दौडाहामा छन्। उनीसँग स्वास्थ्य सचिव दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठ र मन्त्रालयका अन्य कर्मचारीहरु पनि छन्। अस्पतालको समस्या बुझ्न भन्दै प्रदेश दौडाहामा निस्किएको स्वास्थ्य नेतृत्वकै कार्यक्षेत्रभित्र रहेको रोल्पा अस्पतालमा भने विशेषज्ञ चिकित्सक अभावका कारण शल्यक्रिया तथा जटिल प्रकृतिका प्रसूति सेवा पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन्। ५० शय्याको विशेषज्ञ सेवासहितको जिल्ला अस्पतालका रूपमा सञ्चालनमा रहेको रोल्पा अस्पतालमा मेडिकल सुपरिटेन्डेन्टसहित ११ जना विशेषज्ञ चिकित्सकको दरबन्दी छ। तर विडम्बना, अस्पतालमा हाल एकजना पनि विशेषज्ञ चिकित्सक छैनन्। विशेषज्ञ चिकित्सक नहुँदा शल्यक्रियासँग सम्बन्धित…

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल : बिरामीको भरोसा बढ्यो, सेवा र प्रविधिले फेर्‍यो स्वरूप

स्वास्थ्यसमाचार/ तीन वर्षअघिसम्म लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल बुटवलको मुख्य चुनौती थियो-बढ्दो बिरामी चाप र सीमित स्रोत साधन बीच गुणस्तरीय सेवा दिनु। पश्चिम नेपालका विभिन्न जिल्लाबाट आउने बिरामीको पहिलो रोजाइ बनेको अस्पतालमा सेवाग्राहीको संख्या हरेक वर्ष बढिरहेको थियो, तर त्यसअनुसार सेवा क्षमता विस्तार गर्नुपर्ने दबाब पनि उत्तिकै थियो। तर पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षमा अस्पतालले सेवा विस्तार, प्रविधि थप र व्यवस्थापन सुधारमा गरेको प्रयासले अस्पतालको स्वरूप फेरिँदै गएको छ। अहिले अस्पतालमा आउने बिरामीको संख्या मात्र बढेको छैन, विशेषज्ञ सेवा र अत्याधुनिक उपकरणको प्रयोगसमेत विस्तार भएको छ। अस्पतालले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८०-८१ देखि…