लुम्बिनीको ८३-०८४ नीति तथा कार्यक्रम : १४ बुँदामा समेटिएका स्वास्थ्य क्षेत्रका मुख्य योजना

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को नीति तथा कार्यक्रममा स्वास्थ्य क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै सुरक्षित मातृत्व, मानसिक स्वास्थ्य, अस्पताल स्तरोन्नति, टेलिमेडिसिन, दीर्घरोग व्यवस्थापन, आयुर्वेद सेवा विस्तार र डिजिटल स्वास्थ्य प्रणाली विकासलाई मुख्य एजेन्डा बनाएको छ। प्रदेश प्रमुख कृष्णबहादुर घर्तीमगरले प्रदेश सभामा प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रममा नागरिकको पहुँचयोग्य, गुणस्तरीय र समावेशी स्वास्थ्य सेवामा जोड दिइएको छ। यस्ता छन स्वास्थ्यका कार्यक्रमहरु १. सुरक्षित मातृत्व अभियानलाई निरन्तरता दिइनेछ। दुर्गम स्थानका गर्भवती तथा सुत्केरी आमाहरूको जटिलताको व्यवस्थापनका लागि निःशुल्क एम्बुलेन्स तथा हवाई उद्धार सेवा प्रदान गरिनेछ। स्थानीय तहमा हुने सेवाग्राहीको चाप,…

लुम्बिनी नीति–कार्यक्रम : स्वास्थ्य देखि कृषि, पर्यटन र सुशासनसम्म प्राथमिकता

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि सार्वजनिक गरेको १२७ बुँदे नीति तथा कार्यक्रममा स्वास्थ्य क्षेत्रलाई विशेष प्राथमिकता दिँदै कृषि, पर्यटन, पूर्वाधार र सुशासन सुधारका कार्यक्रमलाई पनि समेटेको छ। सरकारले दुर्गम क्षेत्रका गर्भवती तथा सुत्केरी महिलाका लागि निःशुल्क एम्बुलेन्स र हवाई उद्धार सेवा सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ। साथै राप्ती प्रादेशिक अस्पताललाई २०० शय्याको अस्पतालमा स्तरोन्नति गरिने नीति लिइएको छ। स्वास्थ्य सेवा पहुँच विस्तार र सेवा गुणस्तर सुधारलाई प्राथमिकतामा राखिएको जनाइएको छ। स्वास्थ्यसँगै कृषि क्षेत्रमा ‘एक पालिका–एक अर्गानिक/रैथाने बाली’ नीति लागू गरिने भएको छ भने विभिन्न जिल्लामा…

लु (तातो हावा) : तराईका जिल्लामा बढ्दो जोखिम र बच्ने उपायहरु

नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा गर्मीको मात्रा अस्वाभाविक रूपमा बढ्दै गएको छ। विशेषगरी तराई तथा सहरी क्षेत्रमा तापक्रम दिनप्रतिदिन उच्च हुँदै जाँदा “लु” (तातो हावा) एक गम्भीर जनस्वास्थ्य समस्याका रूपमा देखा पर्न थालेको छ। सामान्य गर्मीको असहजता मात्र नभई, लुले समयमै सावधानी नअपनाइए ज्यानसम्म जोखिममा पार्न सक्ने अवस्था सिर्जना गर्छ। विज्ञहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तन, वन विनाश, सहरीकरण र वायुमण्डलीय असन्तुलनका कारण तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। यसको प्रत्यक्ष असर जनस्वास्थ्य, कृषि, श्रम क्षेत्र र समग्र जीवनशैलीमा देखिन थालेको छ। हालका वर्षहरूमा अस्पतालहरूमा लु सम्बन्धी बिरामीहरूको संख्या पनि बढ्दै गएको स्वास्थ्य तथ्यांकले देखाउँछ। तराई…

उच्च तापक्रम र लुबाट जोगिन सम्पूर्ण जनमानसमा अनुरोध

विगत केही दिनदेखि अर्थात् जेठ महिना सुरु भएदेखि अत्यधिक मात्रामा बढ्दै गएको गर्मीका कारण जनजीवन निकै प्रभावित बनिरहेको छ। विभिन्न सञ्चार माध्यमहरूले पनि आजदेखि आगामी तीन दिनसम्म लुम्बिनी प्रदेशका केही जिल्लाहरूमा तापक्रम ४२ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्न सक्ने अनुमान गर्दै सर्वसाधारणलाई विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेका समाचारहरू प्रसारण गरिरहेका छन्। गर्मी अत्यधिक बढेको हुनाले उच्च तापक्रम र लुबाट जोगिन निम्न अनुसारका उपायहरू अपनाउन आम जनमानसमा जानकारीसहित अनुरोध गरिन्छ। तातो हावा (लु) बाट हुने सम्भावित असरहरू: थकान लाग्ने, कमजोरी हुने, अत्यधिक तिर्खा लाग्ने, टाउको दुख्ने, खुट्टा बाउँडिने, चक्कर आउने, बेहोस हुने, मांसपेशी…

स्वास्थ्य मन्त्रालय लुम्बिनीको बजेट खर्च अग्रस्थानमा, ५९ प्रतिशत खर्च

स्वास्थ्यसमाचार / लुम्बिनी प्रदेश सरकारको चालू आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को बजेट खर्च निराशाजनक देखिएको छ। साउनदेखि वैशाखसम्मको १० महिनाको अवधिमा प्रदेश सरकारले कुल बजेटको मात्र ३९.९१ प्रतिशत खर्च गर्न सकेको छ। अब आर्थिक वर्ष समाप्त हुन दुई महिना मात्र बाँकी रहेकाले बाँकी रकम खर्च गर्ने दबाब प्रदेश सरकारमाथि बढेको छ। प्रदेश सरकारले चालू आर्थिक वर्षका लागि कुल ३८ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो। जसमा पुँजीगततर्फ २३ अर्ब ४७ करोड १४ लाख ६५ हजार र चालूतर्फ १५ अर्ब ४३ करोड ८५ लाख ३५ हजार रुपैयाँ छुट्याइएको थियो। वैशाख…

पाल्पामा जंगली च्याउ खाँदा दुई जनाको मृत्यु, दर्जनभन्दा बढी बिरामी

स्वास्थ्यसमाचार/ पाल्पामा जंगली च्याउ खाएर बिरामी परेका दुई जनाको मृत्यु छ । मृत्यु हुनेमा रम्भा गाउँपालिका–५, ताहुँ ओमभन्ज्याङ नजिकैका ६६ वर्षीया विनिमाया कामु मगर र ३७ वर्षीया बालकुमारी खाम्चा रहेको स्वास्थ्य कार्यालय पाल्पाले जनाएको छ । जंगली च्याउ खाएपछि बिरामी भएका उनीहरूको तानसेनस्थित युनाइटेड मिसन अस्पतालमा मृत्यु भएको हो । स्वास्थ्य कार्यालय पाल्पाका सूचना अधिकारी मधुसुधन भट्टराईका अनुसार खाम्चाको बुधबार र कामुको मंगलबार मृत्यु भएको हो । यस्तै, जंगली च्याउ सेवन गरी जिल्लामा दर्जन बढी बिरामी रहेका छन् । जसमध्ये तानसेन नगरभित्रका ८ वर्षीय बालक र रम्भास्थित ताँहुकी ५० वर्षीया…

नेपालको माटो नसुहाउँदो बन्दै जाँदा संकटमा स्वास्थ्य क्षेत्र

नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्र अहिले संविधानले सुनिश्चित गरेको मौलिक हक र व्यवहारिक कार्यान्वयनबीचको ठूलो खाडलका कारण गम्भीर संरचनात्मक संकटतर्फ उन्मुख देखिन्छ। स्वास्थ्य नागरिकको आधारभूत अधिकार भए पनि व्यवहारमा यो अधिकार सहज, सुलभ र गुणस्तरीय रूपमा उपलब्ध गराउन राज्य संयन्त्र अझै सफल हुन सकेको छैन। यसको प्रमुख कारण नीति, कानुन र प्रशासनिक संरचनामा देखिएको जटिलता, असंगति र व्यवहारिक कमजोरी हो। नेपालमा स्वास्थ्य सेवा विस्तारका नाममा निर्माण गरिएका नीति तथा नियमहरू कागजी रूपमा त आकर्षक देखिन्छन्, तर व्यवहारमा ती अत्यन्त जटिल, बहुस्तरीय र असंगत बन्दै गएका छन्। स्वास्थ्य संस्था सञ्चालन गर्ने प्रक्रिया सेवा…

तिलोत्तमाका ५ जना स्वास्थ्य स्वयंसेविकाको सम्मान सहित बिदाई

स्वास्थ्यसमाचार/ तिलोत्तमा नगरपालिकाले लामो समयदेखि समुदायस्तरमा स्वास्थ्य सेवा प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएका स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई अनिवार्य अवकाश दिँदै औपचारिक रूपमा बिदाइ गरेको छ। कार्यक्रम नगरपालिका प्रमुख तथा कार्यक्रमका अध्यक्ष राकृष्ण खाँणको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको हो। कार्यक्रममा उपप्रमुख जागेश्वरी देवी चौधरीको आतिथ्यता रहेको थियो। स्वास्थ्य शाखा प्रमुख ज्ञानप्रसाद पौडेलले स्वागत मन्तव्य राख्दै स्वयंसेविकाहरूको योगदानलाई स्वास्थ्य सेवाको आधारस्तम्भका रूपमा स्मरण गर्नुभयो। नगरपालिकाबाट अवकाश प्राप्त ५ जना स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई जनही ५० हजार रुपैयाँ र जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट २० हजार रुपैयाँ गरी कुल ७० हजार रुपैयाँसहित दोसल्ला र प्रमाणपत्र प्रदान गरी सम्मानपूर्वक बिदाइ गरिएको…

बुटवलमा अत्याधुनिक स्वास्थ्यजन्य फोहर व्यवस्थापन मेसिन सञ्चालनमा

स्वास्थ्यसमाचार/ बुटवल उपमहानगरपालिकामा स्वास्थ्यजन्य फोहर व्यवस्थापनका लागि करिब २ करोड १५ लाख रुपैयाँ बराबरको अत्याधुनिक मेसिन सञ्चालनमा आएको छ। ग्लोबल फन्ड र सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोगमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमार्फत उपलब्ध गराइएको उक्त मेसिनको बिहीबार बुटवल उपमहानगरपालिकाका प्रमुख खेलराज पाण्डेयले उद्घाटन गर्नुभयो। उद्घाटनमा बोल्दै “बुटवल उपमहानगरपालिकामा अत्याधुनिक स्वास्थ्यजन्य फोहर व्यवस्थापन मेसिन सञ्चालनमा आउनु मानव स्वास्थ्य, वातावरण संरक्षण र व्यवस्थित फोहर व्यवस्थापनका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। अब सबै स्वास्थ्य संस्थासँग समन्वय गरेर फोहरको वैज्ञानिक व्यवस्थापनलाई नियमित र प्रभावकारी बनाइने वताउनु भयो ।” उक्त मेसिन लामो समयअघि उपलब्ध भए पनि विभिन्न कारणले…

लुम्बिनीको बजेटमा अस्पताल स्तरोन्नति, जटिल उपचार र मानसिक स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता

लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमा स्वास्थ्य क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै अस्पताल स्तरोन्नति, विशेषज्ञ सेवा विस्तार तथा जटिल रोग उपचारमा आर्थिक सहयोगलाई निरन्तरता दिने नीति अघि सारेको छ। आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री धनेन्द्र कार्कीले प्रदेश सभामा विनियोजन विधेयक, २०८३ का सिद्धान्त र प्राथमिकता प्रस्तुत गर्दै स्वास्थ्य सेवा पहुँच, गुणस्तर र उपचार सहुलियत विस्तारलाई बजेटको प्रमुख एजेन्डा बनाइएको बताउनुभयो। प्रदेश सरकारले क्यान्सर, मृगौला प्रत्यारोपण, मुटुको भल्भ फेर्ने लगायतका जटिल तथा खर्चिलो उपचारमा आर्थिक सहयोगलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ। यसबाट विपन्न तथा आर्थिक रूपमा कमजोर नागरिकलाई राहत पुग्ने…