लुम्बिनी प्रदेशमा एक वर्षमा २सय निजी स्वास्थ्य संस्था दर्ता तथा नवीकरण

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेशमा निजी स्वास्थ्य संस्थाको संख्या बढ्दै गएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा प्रदेशका सात जिल्लामा २सय वटा निजी स्वास्थ्य संस्था नयाँ दर्ता तथा नवीकरण भएका छन्। स्वास्थ्य निर्देशनालयको तथ्यांक अनुसार १५२ वटा नयाँ स्वास्थ्य संस्था दर्ता भएका छन् भने ४८ वटा पुराना संस्थाले नवीकरण गरेका छन्। निजी स्वास्थ्य संस्थामध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा रुपन्देहीमा रहेको छ। आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा रुपन्देहीमा मात्रै १३७ वटा नयाँ संस्था दर्ता र ४० वटा संस्थाले नवीकरण गरेका छन्। यसअनुसार जिल्लामा एक वर्षमा १७७ वटा निजी स्वास्थ्य संस्था दर्ता तथा नवीकरण भएका हुन्। त्यस्तै…

बुटवलमा भजनको तालमा ‘जुम्बा योग’, नाच्दै–गाउँदै स्वास्थ्य साधना

स्वास्थ्यसमाचार/खुला चौरमा सूर्योदयको किरणसँगै गुञ्जिने सुमधुर भजन र विभिन्न गीत । सोही ‘म्यूजिक’ को तालसँगै अगाडि प्रशिक्षकको स्टेप हेर्दै सोही आधारमा अघिपछि, दायाँबायाँ र तलमाथि चलिरहेका सयौँ हातखुट्टा । लुछुप्प पसिनाले भिजेको अनुहारमा थकानभन्दा मुस्कान बढी छ । पसिनाले पूरै कपडा भिजेको छ तर पसिना स्वास्थ्यतर्फको यात्रामा साक्षी बनेको छ । यस्तो दृश्य पछिल्लो समय बुटवलका खुला चौरमा लोकप्रिय बनेको छ । कुनै बेला योगा अभ्यासमा सीमित रहने स्वास्थ्य अहिले बिहानी नित्य संगीत र नृत्यसँग जोडिएको ‘जुम्बा योगा’तर्फ आकर्षित बनेको छ । शहरीया जीवनशैलीले स्वस्थ्य बन्न बिहानमा अपनाउँदै आएको यो…

सैनामैना नगरपालिका र रेडक्रस बिच ‘सुपर–२’ परियोजना सम्झौता

स्वास्थ्यसमाचार/सैनामैना नगरपालिकामा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी र स्विस रेडक्रसको साझेदारीमा शहरी पूर्वतयारी तथा वातावरणीय उत्थानशीलता प्रवर्द्धनसम्बन्धी ‘सुपर–२’ परियोजना सञ्चालन हुने भएको छ। पहिलो चरणको परियोजनाले प्रभावकारी काम गरेको आधारमा त्यसकै निरन्तरताका रूपमा दोस्रो चरणको परियोजना सुरु गर्न लागिएको हो। सैनामैना नगरपालिकाका नगर प्रमुख फणेन्द्रप्रसाद शर्माको अध्यक्षतामा आयोजित परियोजना परिचयात्मक तथा सम्झौता कार्यक्रममा नगरपालिकाका तर्फबाट नगर प्रमुख शर्मा र नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रुपन्देहीका जिल्ला सभापति रामचन्द्र उपाध्यायले सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरे। तीन वर्ष सञ्चालन हुने परियोजनामा नेपाल रेडक्रसको तर्फबाट १ करोड ६ लाख ९८ हजार ७ सय ९४ रुपैयाँ र सैनामैना नगरपालिकाबाट ३३…

ओएनएमकै अड्चनले रोकियो बिजौरी आयुर्वेद चिकित्सालयको ५० शय्या विस्तार

स्वास्थ्यसमाचार/ बिजौरीस्थित प्रादेशिक आयुर्वेद चिकित्सालयमा बिरामीको चाप बढ्दै गए पनि आवश्यक पूर्वाधार र जनशक्ति विस्तार हुन नसक्दा सेवा प्रभावित भएको छ । ३५ शय्या स्वीकृत रहेको चिकित्सालयमा बिरामीको चाप बढेपछि थप दुई शय्या व्यवस्थापन गरी अहिले ३७ जना बिरामी भर्ना गरेर उपचार भइरहेको छ । लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्यमन्त्री रामजीप्रसाद घिमिरे र स्वास्थ्यसचिव दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठले आइतबार चिकित्सालयको अनुगमन गर्दै सेवा प्रवाह, पूर्वाधार, जनशक्ति, औषधि तथा बजेटलगायत विषयमा जानकारी लिएका छन् । चिकित्सालयमा शय्या अभावका कारण पाइल्स, फिस्टुलालगायतका बिरामीले आयुर्वेदको क्षारसूत्र विधिबाट उपचार तथा शल्यक्रियाका लागि काठमाडौं र भारतसम्म जानुपर्ने अवस्था रहेको…

यूसीएमएसमा १२८ स्लाइसको अत्याधुनिक सिटी स्क्यान, भेन्टिलेटरसहितको एम्बुलेन्स सेवा सुरु

स्वास्थ्यसमाचार/भैरहवास्थित युनिभर्सल कलेज अफ मेडिकल साइन्सेज (यूसीएमएस)ले रेडियोलोजी विभाग स्थापना भएको २५ वर्ष पूरा भएको अवसरमा १२८ स्लाइसको अत्याधुनिक सिटी स्क्यान मेसिन सञ्चालनमा ल्याएको छ। कलेजले गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई अस्पताल ल्याउन–लैजान भेन्टिलेटर सुविधासहितको नयाँ एम्बुलेन्स सेवासमेत सुरु गरेको छ। नयाँ सिटी स्क्यान मेसिन र एम्बुलेन्स सेवाको शनिबार कलेजका प्रबन्ध निर्देशक खुमाप्रसाद अर्यालले औपचारिक शुभारम्भ गरेका हुन्। कलेजले यसअघि सञ्चालनमा रहेको सिटी स्क्यान मेसिनलाई विस्थापन गरी करिब ५ करोड ५० लाख रुपैयाँको लागतमा नयाँ प्रविधियुक्त १२८ स्लाइसको मेसिन जडान गरेको हो। नयाँ मेसिनबाट कम समयमा परीक्षण सम्पन्न गरी उच्च गुणस्तरको प्रतिवेदन…

‘स्वास्थ्य चौकी थपेर उपचार गर्नुभन्दा नागरिक बिरामी नै नपर्ने वातावरण बनाऔँ’ : मेयर खाँण

स्वास्थ्यसमाचार/ तिलोत्तमा नगरपालिका–३ का स्थानीय पछिल्लो समय बिहानै योग र जुम्बामा जुट्न थालेका छन्। स्वास्थ्यप्रति सचेत स्थानीयको स्वतःस्फूर्त सहभागितामा सार्वजनिक जग्गामा सञ्चालन भइरहेको यो अभ्यासमा नियमित रूपमा योग, ध्यान र जुम्बा गरिन्छ। स्थानीयको यही पहलको प्रशंसा गर्दै तिलोत्तमा नगरपालिकाका प्रमुख रामकृष्ण खाँणले एउटा स्वास्थ्य चौकी थपेर बिरामीको उपचार गर्नुभन्दा नागरिक बिरामी नै नपर्ने वातावरण निर्माण गर्नु स्थानीय सरकारको प्राथमिकता हुनुपर्ने बताए। ‘एउटा स्वास्थ्य चौकी बनाएर बिरामीको उपचार गर्नु मात्र हाम्रो काम होइन,’ योग तथा जुम्बा कार्यक्रममा बोल्दै खाँणले भने, ‘नागरिक बिरामी नै नहुने वातावरण बनाउनु हाम्रो प्रमुख कार्य हो। यहाँ…

तीन दशकदेखि स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय नारायण अर्याल : जीर्ण स्वास्थ्य चौकीदेखि गाउँपालिकाको स्वास्थ्य रूपान्तरण सम्म

गुल्मीको गुल्मीदरबार गाउँपालिकामा स्वास्थ्य सेवा आज गाउँ–गाउँसम्म पुगेको छ। अधिकांश स्वास्थ्य संस्थामा भौतिक पूर्वाधार बनेका छन्, बर्थिङ सेन्टर विस्तार भएका छन्, गर्भवती महिलाले गाउँमै निःशुल्क ग्रामीण अल्ट्रासाउन्ड सेवा पाउन थालेका छन्। दीर्घरोगीका लागि निःशुल्क औषधि उपचार, प्रसूति सेवाका लागि निःशुल्क एम्बुलेन्स, मोतियाबिन्दुको निःशुल्क शल्यक्रिया र आवश्यक परेका बिरामीका लागि निःशुल्क रगत व्यवस्थापनजस्ता कार्यक्रम सञ्चालनमा छन्।यी उपलब्धिका पछाडि स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि, महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविका र स्थानीय समुदायको सामूहिक योगदान छ। तर, स्थानीय तहमा स्वास्थ्य सेवाको योजना निर्माणदेखि कार्यक्रम कार्यान्वयन र सेवा विस्तारसम्म निरन्तर खटिने स्वास्थ्यकर्मीमध्ये एक हुन्—गुल्मीदरबार गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक नारायणप्रसाद…

नर्सिङ काउन्सिलको अध्यक्षमा प्रजापति र रजिस्ट्रारमा विष्ट नियुक्त

स्वास्थ्यसमाचार/ नेपाल नर्सिङ काउन्सिलले नयाँ नेतृत्व पाएको छ। सरकारले काउन्सिलको अध्यक्षमा सकुन्तला प्रजापति, उपाध्यक्षमा बिमला कुमारी साह तथा रजिस्ट्रारमा पार्वती विष्टलाई नियुक्त गरेको छ। नवनियुक्त अध्यक्ष, उपाध्यक्ष तथा रजिस्ट्रारले बिहीबार स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहतासमक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गर्नुभएको हो। शपथग्रहणसँगै उहाँहरूले नेपाल नर्सिङ काउन्सिलको जिम्मेवारी औपचारिक रूपमा सम्हाल्नुभएको मन्त्रालयले जनाएको छ। नेपाल नर्सिङ काउन्सिल नर्सिङ शिक्षाको गुणस्तर, नर्सहरूको दर्ता, इजाजतपत्र व्यवस्थापन, व्यावसायिक आचारसंहिताको कार्यान्वयन तथा नर्सिङ पेशाको नियमन गर्ने प्रमुख वैधानिक निकाय हो। नयाँ नेतृत्वले काउन्सिलको संस्थागत सुदृढीकरण, सेवा प्रवाहमा प्रभावकारिता तथा नर्सिङ पेशाको व्यावसायिक…

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा साताव्यापी स्तनपान प्रवर्द्धन अभियान

स्वास्थ्यसमाचार/ विश्व स्तनपान सप्ताह–२०८३ को अवसरमा लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल, बुटवलले साताव्यापी रूपमा स्तनपान प्रवर्द्धन तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ। “दिगो जीवनको स्वस्थ सुरुवात : प्रभावकारी स्तनपानका लागि सबैको साथ” भन्ने विश्वव्यापी नारालाई आत्मसात् गर्दै अस्पतालले साउन १८ देखि २२ गतेसम्म प्रसूति सेवा लिइरहेका आमा, नवजात शिशुका अभिभावक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई लक्षित गर्दै विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरेको हो। सप्ताहभर अस्पतालको स्त्री तथा प्रसूति वार्ड, एसएनसीयू/एनआईसीयू, क्याबिन, बालरोग वार्ड, स्त्रीरोग बाह्य सेवा (गाइनो ओपीडी), प्रसूति पश्चात् सेवा (पीएनसी) तथा जनरल पोस्ट–अपरेटिभ वार्डमा स्तनपानसम्बन्धी वार्ड शिक्षामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको अस्पतालकी मेट्रोन नेहा थापाले…

स्तनपान : आमाको मात्र होइन, परिवार देखि राज्य सम्मको दायित्व

प्रसूति कक्षमा हरेक दिन नयाँ जीवनको सुरुआत हुन्छ। शिशुको पहिलो रुवाइसँगै आमाको अनुहारमा देखिने खुसी, उत्साह र जिम्मेवारीलाई नजिकबाट अनुभव गर्ने अवसर स्वास्थ्यकर्मी लाई हुन्छ। त्यही क्षणमा शिशुले पाउने सबैभन्दा अमूल्य उपहार हो-आमाको पहिलो दूध। यो केवल पोषणको स्रोत होइन, शिशुको स्वस्थ जीवनको पहिलो आधार हो।शिशु जन्मिएपछि आमाको स्तनबाट निस्कने पहिलो पहेँलो बाक्लो दूध धेरैका लागि सामान्य दूधजस्तो लाग्न सक्छ। तर यही बिगौती दूध शिशुको रोगसँग लड्ने क्षमताको पहिलो आधार हो। कोलोस्ट्रम (Colostrum) भनिने यो दूधमा संक्रमणसँग लड्न सहयोग गर्ने महत्वपूर्ण प्रतिरक्षा तत्व (Immune Factors) हुन्छन्। त्यसैले स्वास्थ्यकर्मीहरूले यसलाई शिशुको…