स्मृतिको ओझेल पर्दा: कुहिरोको देशमा हराउँदै गरेका आमा बुबाहरू

“स्मृति नै मानिसको अस्तित्वको जग हो। जब यो जग नै भत्किन थाल्छ,मानिस जीवित त रहन्छ, तर आफ्नै पहिचानको भूगोलभित्र एउटा अपरिचित शरणार्थी बन्न पुग्छ।” यो कथा र व्यथा केवल एक काल्पनिक पात्र हरिप्रसादको मात्र होइन। यो त आज हाम्रा घर-आँगनमा पाकेका कपाल, चाउरिएका गाला र धुमिल आँखाहरू बोकेर अनन्त कुहिरोको देशमा हराउँदै गरेका हजारौँ बुबाहरूको वास्तविक महाख्यान हो। एउटा गतिशील र सम्मानित जीवन कसरी बिस्तारै विस्मृतिको अँध्यारो गल्छीमा खस्छ र अन्ततः मौनताको महासागरमा विलीन हुन्छ भन्ने यथार्थलाई बुझ्न यसका सात चरणहरू र यसले समाजलाई दिएको गम्भीर चेतावनीलाई गहिराइबाट नियाल्नुपर्छ। खण्ड…

लुम्बिनीमा मातृमृत्यु घटाउन सुरक्षित मातृत्व अभियानलाई प्राथमिकतामा राखेका छौं : स्वास्थ्य सचिव श्रेष्ठ

स्वास्थ्यसमाचार/ लुम्बिनी प्रदेश सरकारले प्रदेशमा अझै उच्च रहेको मातृमृत्युदर घटाउन सुरक्षित मातृत्व अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउने भएको छ। विशेषगरी दुर्गम क्षेत्रका गर्भवती तथा सुत्केरी महिलालाई समयमै गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन समुदाय केन्द्रित सेवा, प्रभावकारी प्रेषण (रेफरल) प्रणाली तथा स्वास्थ्य संस्थाको क्षमता अभिवृद्धिलाई प्राथमिकतामा राखिएको प्रदेश सरकारले जनाएको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालय, लुम्बिनी प्रदेशका सचिव दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठ र चिकित्सा महाशाखा प्रमुख ईश्वरी केसीले स्वास्थ्य कार्यालय प्युठानको अनुगमनका क्रममा अस्पतालमा जटिल प्रसूति सेवा तथा प्रेषण प्रणालीको अवस्थाबारे अवलोकन गर्दै आवश्यक निर्देशन दिए । अनुगमनका क्रममा सचिव श्रेष्ठले लुम्बिनी प्रदेशमा आमाको मृत्यु दर…

बिरामीलाई आफ्नै खुट्टामा हिँडाएर घर पठाउँदा सबैभन्दा ठूलो खुसी मिल्छ :डा. युधिष्ठि राज खड्का

अस्पतालको शल्यकक्ष बाहिर परिवारका सदस्यहरूको अनुहारमा चिन्ता स्पष्ट देखिन्छ। दुर्घटनामा गम्भीर घाइते भएर ल्याइएका कतिपय बिरामी हिँड्न सक्ने कि नसक्ने भन्ने अन्योलमा हुन्छन्। केही घण्टापछि शल्यक्रिया सफल भएको खबरसँगै परिवारको अनुहारमा मुस्कान फर्किन्छ। केही दिनपछि त्यही बिरामी आफ्नै खुट्टामा टेकेर अस्पतालबाट घर फर्किन्छ। यही क्षण डा. युधिष्ठि राज खड्काका लागि चिकित्सकीय जीवनको सबैभन्दा ठूलो पुरस्कार हो।“बिरामी फेरि सामान्य जीवनमा फर्किएको देख्नु, आफ्नै खुट्टामा हिँडेर घर गएको देख्नु र परिवारको अनुहारमा खुसी देख्नु नै मेरो सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो,“ उनी भन्छन्। लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल, बुटवलमा कन्सल्टेन्ट अर्थोपेडिक स्पाइन सर्जनका रूपमा कार्यरत…

सातै प्रदेशमा सुविधा सम्पन्न ‘बर्न’ उपचार केन्द्र विस्तार गर्न प्रधानमन्त्रीको निर्देशन

स्वास्थ्यसमाचार/  प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले सातै प्रदेशमा सुविधासम्पन्न ‘बर्न’ उपचार केन्द्र स्थापनाको योजना तत्काल अघि बढाउन निर्देशन दिएका छन् । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा आज स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका उपकुलपतिहरूसँगको छलफलका क्रममा उनले प्रमुख सरकारी अस्पतालमा बर्न वार्ड सुदृढीकरणका लागि पनि आवश्यक योजना अघि बढाउन निर्देशन दिएका छन् । प्रधानमन्त्री शाहले गम्भीर प्रकृतिका जलनका बिरामीले समयमै गुणस्तरीय उपचार पाउने व्यवस्था सुनिश्चित गर्न सङ्घ, प्रदेश र सम्बन्धित स्वास्थ्य संस्थाबीच आवश्यक प्रभावकारी समन्वय गर्न सुझाव दिए। उनले गुणस्तरीय, प्रभावकारी तथा नागरिकमैत्री स्वास्थ्य सेवा सरकारको उच्च प्राथमिकतामा रहेको उल्लेख गर्दै अस्पतालमा सरसफाइ, सेवा प्रवाहमा सुधार,…

मानसिक स्वास्थ्यमा देशव्यापी अभियान चलाउने तयारी

स्वास्थ्यसमाचार/ सरकारले मानसिक स्वास्थ्यमा देशव्यापी अभियान चलाउने तयारी गरेको छ । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवा, उपचार र जनचेतनालाई देशव्यापी रूपमा विस्तार गर्न संघ, प्रदेश र स्थानीय तहका संयन्त्र परिचालन गर्ने भएको हो । मन्त्रालयका सचिव विकास देवकोटाको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम समुदाय तहसम्म प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो । विद्यालयमा मानसिक स्वास्थ्य शिक्षा, समुदाय परिचालन, उपचारमा रहेका बिरामीलाई सहजीकरण, वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली तथा उनीहरूका परिवारलाई परामर्श र निगरानीमा जोड दिइने मन्त्रालयले जनाएको छ । मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवा र जानकारी सर्वसुलभ बनाउन मानसिक स्वास्थ्य हटलाइन…

रुपन्देहीमा स्वास्थ्य सेवाको जवाफदेहिता बढाउन सामाजिक परीक्षण तालिम

स्वास्थ्यसमाचार /स्वास्थ्य सेवामा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र नागरिक सहभागिता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले आयोजना गरेको दुईदिने ‘स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि सामाजिक जवाफदेहिता (सामाजिक परीक्षण) सम्बन्धी क्षमता विकास तालिम’ बुटवलमा सम्पन्न भएको छ। तालिममा रुपन्देहीका १६ वटै स्थानीय तहबाट ४४ जना स्वास्थ्यकर्मी सहभागी भएका थिए। सहभागीलाई स्वास्थ्य प्रणाली, प्राथमिकतामा रहेका स्वास्थ्य कार्यक्रम, स्वास्थ्य क्षेत्रको सामाजिक जवाफदेहिताको अवधारणा, सामाजिक परीक्षणको संस्थागत व्यवस्था, सामाजिक परीक्षण सञ्चालनका विभिन्न चरण तथा सरोकारवालाको पहिचान र परिचालनका विषयमा सैद्धान्तिक तथा व्यवहारिक प्रशिक्षण प्रदान गरिएको थियो। तालिमको समापन गर्दै स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीकी प्रमुख जनस्वास्थ्य प्रशासक उमादेवी थापाले स्वास्थ्य…

फार्मेसीको बोर्ड परिवर्तनले मात्र नागरिकले सहज सेवा पाउँदैनन् : पूर्वस्वास्थ्यमन्त्री पौडेल

पूर्वस्वास्थ्यमन्त्री प्रदीप पौडेलले अस्पताल फार्मेसीको नाम वा बोर्ड परिवर्तन मात्र गरेर नागरिकले सहज सेवा पाउने वा औषधिको मूल्यमा सुशासन कायम नहुने बताएका छन् । आइतबार सामाजिक सञ्जालमा मार्फत स्वास्थ्य क्षेत्रको रूपान्तरण दीर्घकालीन योजना र नागरिकले प्रत्यक्ष राहत महसुस गर्ने व्यवहारिक समाधानको संयोजनबाट मात्र सम्भव हुने बताएका हुन् । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले स्वास्थ्य संस्थामा सञ्चालन भइरहेको अस्पताल फार्मेसीलाई नाम परिवर्तन गरेर सुलभ फार्मेसी राख्ने निर्देशन दिएकी थिइन् । सोही निर्देशन कार्यान्वयन अधिकांश अस्पतालले बोर्ड परिवर्तन गरिसकेको छन् । उनले सरकारको १०० दिने उपलब्धिमा सुलभ फार्मेसी सञ्चालनलाई पनि…

संक्रमण घटे पनि टरेन डेंगुको जोखिम, रुपन्देहीमा ‘खोज र नष्ट गर’ अभियान सुरु हुँदै

स्वास्थ्यसमाचार /केही वर्षअघिको महामारीको तुलनामा रुपन्देहीमा डेंगु संक्रमितको संख्या घट्दो क्रममा देखिए पनि जोखिम भने अझै टरेको छैन। वर्षायामसँगै एडिस जातको लामखुट्टेको प्रजनन बढ्ने भएकाले स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा ‘खोज र नष्ट गर’ अभियानलाई तीव्र बनाउने भएको छ। स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीले भैरहवामा आयोजना गरेको डेंगु तथा जापानिज इन्सेफ्लाइटिस रोकथामसम्बन्धी समन्वय तथा पूर्वतयारी कार्यक्रममा चालु आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा हालसम्म जिल्लामा ३१९ जना डेंगु संक्रमित फेला परेको जानकारी दिइयो।अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१-८२ मा ६३५, २०८०-८१ मा १ हजार २५७ र २०७९-८० मा २ हजार २५४ जना संक्रमित भएका थिए।…

रूपन्देही पूर्णखोप सुनिश्चितता तथा दिगोपना जिल्ला घोषणा

स्वास्थ्यसमाचार/ रूपन्देही जिल्ला पूर्णखोप सुनिश्चितता तथा दिगोपना जिल्ला घोषणा भएको छ। जिल्लाका सबै १६ स्थानीय तहले पूर्णखोप सुनिश्चितता तथा दिगोपनाका मापदण्ड पूरा गरेपछि लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्यमन्त्री रामजीप्रसाद घिमिरेले बिहीबार आयोजित कार्यक्रममा जिल्लालाई औपचारिक रूपमा पूर्णखोप सुनिश्चितता तथा दिगोपना जिल्ला घोषणा गर्नुभयो। जिल्ला खोप समन्वय समितिको सचिवालय, स्वास्थ्य कार्यालय रूपन्देहीद्वारा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै स्वास्थ्यमन्त्री घिमिरेले बालबालिकाको स्वास्थ्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम खोप भएको उल्लेख गर्दै पूर्णखोप सुनिश्चिततालाई दीगो रूपमा कायम राख्नु अझ ठूलो चुनौती भएको बताउनुभयो। उहाँले घोषणा गर्नु मात्र पर्याप्त नभई आगामी वर्षहरूमा पनि कुनै पनि बालबालिका खोप…

दाङमा ५ हजारको सिकलसेल परीक्षण, ६५० मा आशंका

स्वास्थ्यसमाचार/ दाङमा पाँच हजारभन्दा बढी नागरिकमा सिकलसेल एनेमिया तथा थालसेमियाको परीक्षण गर्दा छ सय ५० जना बढी सिकलसेल एनेमियाका शंकास्पद बिरामी फेला परेका छन् । राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानसँगै जिल्लाका विभिन्न स्थानमा सञ्चालन गरिएको शिविरबाट पाँच हजार ७० जनाको नमुना संकलन गरेर स्क्रिनिङ गर्दा सिकलसेल एनेमियाका शंकास्पद छ सय ५० जना बिरामी भेटिएका हुन् । राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले दाङका विभिन्न स्थानमा पाँच हजार बढीको नमुना संकलन गरेर परीक्षण गर्दा पाँच हजार ७० मध्ये छ सय ७० जनामा सिकलसेलको लक्षण भएका मानिस भेटिएको हो । प्रतिष्ठानका अनुसार आर्थिक वर्षदेखि सिकलसेलका…