नेपाल नर्सिङ संघले नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार सार्वजनिक बिदा (शनिबार र आइतबार) लागू भइसकेकाले सम्पूर्ण स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत नर्सहरूलाई पनि सो बिदा सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग गरेको छ। संघले नर्सिङ जनशक्तिको अभावलाई कारण देखाएर बिदाबाट वञ्चित गर्न नपाइने स्पष्ट पारेको छ। संघका महासचिव डा. देवका कुमारी आचार्य र अध्यक्ष एफ. चन्द्रकला शर्माद्वारा जारी विज्ञप्तिमा नर्सहरूको शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राख्दै २ दिनको बिदा आवश्यक रहेको उल्लेख छ। यदि सेवा सञ्चालनमा जनशक्ति अपुग भए वैकल्पिक व्यवस्थापन गरी सेवा र बिदाको सन्तुलन मिलाउन स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयलाई आग्रह गरिएको छ। नेपाल नर्सिङ…
नर्सिङ
स्वास्थ्य मौलिक हक भए पनि लाखौँ नागरिक अझै वञ्चित: सांसद बीके
स्वास्थ्यसमाचार/ प्रतिनिधि सभाको बैठकमा सांसद खिमा बीकेले स्वास्थ्य क्षेत्रका मौलिक चुनौतीहरूबारे गहिरो ध्यानाकर्षण गराइन्। उनले संविधानले स्वास्थ्यलाई प्रत्येक नागरिकको मौलिक हकको रूपमा सुनिश्चित गरेको भए पनि व्यवहारमा लाखौँ नागरिक अझै स्वास्थ्य सेवा पहुँचबाट वञ्चित छन्। सांसद बीकेले सुलभ र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्न स्वास्थ्य बिमाको व्यापक कार्यान्वयन आवश्यक रहेको औंल्याइन्। उनले न्यून तलबमा काम गरिरहेका स्वास्थ्यकर्मीहरूको सुरक्षा, वृत्ति विकास र मनोबल कायम राख्न सरकारले ठोस कदम चाल्नुपर्ने बताइन्। उनले बैठकमा मानसिक स्वास्थ्य, पूर्वाधारको अभाव, बिमा प्रणालीको प्रभावकारिता र खाद्य सुरक्षासम्मका विषयहरू उठाउँदै स्वास्थ्य प्रणाली सुधारका लागि ठोस रणनीति आवश्यक…
अस्पतालबाट नीतिको टेबलसम्मः नर्स नेतृत्वले बदल्छ स्वास्थ्य प्रणाली?
“बिरामीको पीडा हामीले नजिकबाट देखेका छौँ, तर हाम्रो आवाज नीतिमा पुग्दैन।” एक सरकारी अस्पतालमा कार्यरत नर्सको यो भनाइ अहिले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रको यथार्थ चित्र बनेको छ। सेवा प्रवाहको पहिलो पंक्तिमा रहेर दिनरात खटिने नर्सहरूको नेतृत्वगर्ने एक नर्स अहिले देशको स्वास्थ्यमा नेतृत्व गरेकी छन। उनी हिजो अधिकार खोज्न सडक देखी प्रशासन सम्म धाउनु पर्दथ्यो तर अहिले उनी सेवा सुविधा वृद्धिमा सीमित छैन, समग्र स्वास्थ्य प्रणाली सुधारको लागी आबश्यक निति नियम कानुन बनाउने ठाउमा पुगेकी छन। नेपालको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली लामो समयदेखि संरचनागत कमजोरी, स्रोत अभाव र व्यवस्थापनको कमजोरीका कारण चुनौतीपूर्ण अवस्थामा…
सम्झौता अनुसार नर्सहरूलाई तलब दिन स्वास्थ्य मन्त्रालयको निर्देशन
काठमाडौं : स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले गत कात्तिक १५ गते नर्सहरुसँग भएको सम्झौता कार्यान्यवन नभएको गुनासो आएको भन्दै उक्त सम्झौता पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्न सम्बन्धित सरोकारवाला निकायहरूलाई आग्रह गरेको छ। मन्त्रालयले सूचना जनारी गर्दा नर्सहरूको तलब सेवा सुविधाको लागि गत कात्तिक १५ गते निजी मेडिकल कलेज तथा निजी अस्पतालहरुमा कार्यरत नर्सहरूलाई सम्झौतानुसार पारिश्रमिक नर्स तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई न्यूनतम पारिश्रमिक र सेवा सुविधा उपलब्ध गराउने कार्य कार्यान्वयनको अन्तिम चरणमा रहेको समेत मन्त्रालयले जनाएको छ । साथै यस विषयमा नियमित अनुगमन गर्ने र अनुगमनका क्रममा सम्झौता पालना नभएको पाइएमा आवश्यक कानुनी वा प्रशासनिक…
नर्सिङ आन्दोलनपछि तोकिएको तलब नपाए गुनासो दिन सांसद खिमाको आग्रह
स्वास्थ्यसमाचार/ रास्वपा बाट निर्वाचित तथा नर्स समेत रहेकी सांसद खिमा बिकले नर्सिङ आन्दोलनपछि तोकिएको तलब नपाएका स्वास्थ्यकर्मीलाई गुनासो दर्ता गर्न आग्रह गर्नु भएको छ । सांसद बिकले एक सूचना जारी गर्दै विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरूले आन्दोलनपछिको सहमति अनुसार पारिश्रमिक नपाएको अवस्था भए सम्बन्धित विवरण उपलब्ध गराउन अनुरोध गर्नु भएको हो । उहाँले अस्पतालको नाम र स्थान उल्लेख गरी आफ्नो व्हाट्सएप नम्बर 9847884630 मा एसएमएसमार्फत जानकारी दिन आग्रह गर्नु भएको छ । सांसद बिकका अनुसार, बोन्डिङमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरूले पनि यदि सेवा सुविधा नपाएको भए त्यसबारे जानकारी गराउन सक्नेछन्। प्राप्त विवरणका आधारमा…
नवनियुक्त स्वास्थ्य, जनसंख्या मन्त्री निशा मेहताद्धारा पदवहाली
स्वास्थ्यसमाचार/ नवनियुक्त स्वास्थ्य, जनसंख्या तथा खानेपानी मन्त्री निशा मेहताले पदवहाली गरेकी छन् । स्वास्थ्य मन्त्रालयमा पुगेर उनले पदवहाली गरेकी हुन् । यसअघि उनले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसंग पद तथा गोपनियताको सपथ लिएकी थिइन् ।सुनसरी इनरुवाकी मेहता प्रतिनिधिसभा सदस्य पदको निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी रास्वपा बाट समानुपातिकमा सांसद बनेकी हुन् । को हुन् स्वास्थ्य मन्त्री बन्न लागेकी निशा मेहता? नवनियुक्त स्वास्थ्य, जनसंख्या मन्त्री निशा मेहताले नर्सिङ पेशाबाट राजनीति हुँदै संघीय संसद्सम्म पुगेकी मेहता अब देशको स्वास्थ्य नीतिको नेतृत्व सम्हाल्ने जिम्मेवारीमा पुग्ने भएकी छिन्। इनरुवाकी मेहता पेशागत रूपमा नर्स हुन्। स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय…
नर्सदेखि मन्त्रीसम्म: निशा मेहता स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री बन्ने
स्वास्थ्यसमाचार/ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले सांसद निशा मेहतालाई स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री बनाउने भएको छ । सुनसरी इनरुवाकी मेहता प्रतिनिधिसभा सदस्य पदको निर्वाचनमा रास्वपाबाट समानुपातिकमा सांसद बनेकी हुन् । पेशागत रूपमा नर्स रहेकी मेहता स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय रहँदै राजनीतिक यात्रामा अघि बढेकी हुन्।रास्वपाको स्थापनाकालदेखि नै साधारण सदस्यता लिएर पार्टीसँग आबद्ध रहँदै आएकी उनी अघिल्लो निर्वाचनमा समानुपातिक सूचीमा पनि समेटिएकी थिइन्। यद्धपी त्यसबेला उनी सांसद बन्न सकिनन्। २०४४ साल साउन २२ गते इनरुवामा जन्मिएकी मेहता सुरुदेखि नै राजनीतिक रुचि राख्ने व्यक्तित्व हुन्।भारतको ग्वालियरस्थित विश्वविद्यालयबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर गरेपछि नेपाल फर्किएर उनले विराटनगरस्थित…
स्टाफ नर्स खिमा वि.क : अस्पतालदेखि संसदसम्मको प्रेरणादायी यात्रा
समानुपातिक तर्फको फर्म भर्ने अन्तिम दिनको एक घन्टा रहँदा फर्म भरेकी प्युठानकी खिमा वि.क. संघीय सांसद चुनिँदै आज संसदमा सपथ समेत ग्रहण गरेकी छन् । उनलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पाटि (रास्वपा) ले समानुपातिक तर्फबाट सांसद चयन गरेको हो । रास्वपाले खुल्ला आवेदन गरेसँगै भैरहवाको सिटी अस्पतालमा कार्यरत नर्स खिमाले निवेदन दिएकी थिईन् । उनी प्राईमेरि इलेक्सनमा ९ हजार ८ सय ३५ मत लिएर दलित कलस्टरबाट छनौट भएकी थिईन् । २७ बर्षिय खिमा यस अघि कुनैपनि राजनैतिक दलमा आबद्धता थिइनन् । अधिकारको क्षेत्रमा सामाजिक सञ्जालहरुमा आवज उठाइरहने उनले रास्वपाले खुलाएको समानुपातिक तर्फ…
संक्रामकबाट नसर्ने रोगतर्फ: लुम्बिनी प्रदेशमा बदलिँदो स्वास्थ्य चुनौती
नेपालमा स्वास्थ्य समस्याको स्वरूप पछिल्ला केही दशकमा उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन भएको छ। पहिले जहाँ संक्रामक रोग, कुपोषण र मातृ–शिशु स्वास्थ्य समस्या मुख्य चुनौती थिए, अहिले नसर्ने रोग (एनसीडी) नेपाली समाजको प्रमुख स्वास्थ्य समस्या बनेको छ। मुटु रोग, क्यान्सर, मधुमेह तथा दीर्घ श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगहरू आज धेरै नेपालीको मृत्युको प्रमुख कारण बन्दै गएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन, अस्वस्थ खानपान, शारीरिक गतिविधिको कमी तथा वातावरणीय कारकहरूले यी रोगहरूको जोखिम निरन्तर बढाइरहेका छन्। नेपालमा नसर्ने रोगको बढ्दो भार विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार नेपालमा हुने कुल मृत्युको करिब ७१ प्रतिशत मृत्यु नसर्ने रोगका…
नर्सिङ पेशामा Motivation संकट: Herzberg Motivation Theory को आधारमा विश्लेषण
नेपालको नर्सिङ पेशा पछिल्लो समय गम्भीर Motivation सङ्कटको चपेटामा परेको छ। स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको मेरुदण्ड मानिने नर्सहरू कार्यस्थलमा बढ्दो असन्तुष्टि, सीमित अवसर र न्यून मनोबलका कारण निराश बन्दै गएका छन्। यस अवस्थालाई व्यवस्थापनशास्त्री Frederick Herzberg ले प्रतिपादन गरेको Two-Factor Theory (Motivation–Hygiene Theory) का आधारमा विश्लेषण गर्दा समस्या अझ स्पष्ट रूपमा उजागर हुन्छ। हर्जबर्गका अनुसार कार्यस्थलमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि दुई पृथक् पक्ष हुन्—‘मोटिभेटर’ र ‘हाइजिन’ फ्याक्टर। यस सिद्धान्तकाअनुसार काममा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि फरक–फरक कारणले उत्पन्न हुन्छ। ________________________________________ १) दुई प्रकारका कारक (Factors) (A) Hygiene Factors (स्वच्छता/आधारभूत तत्व) यी तत्व नहुँदा असन्तुष्टि…
