स्वास्थ्यसमाचार/ नवनियुक्त स्वास्थ्य, जनसंख्या तथा खानेपानी मन्त्री निशा मेहताले पदवहाली गरेकी छन् । स्वास्थ्य मन्त्रालयमा पुगेर उनले पदवहाली गरेकी हुन् । यसअघि उनले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसंग पद तथा गोपनियताको सपथ लिएकी थिइन् ।सुनसरी इनरुवाकी मेहता प्रतिनिधिसभा सदस्य पदको निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी रास्वपा बाट समानुपातिकमा सांसद बनेकी हुन् । को हुन् स्वास्थ्य मन्त्री बन्न लागेकी निशा मेहता? नवनियुक्त स्वास्थ्य, जनसंख्या मन्त्री निशा मेहताले  नर्सिङ पेशाबाट राजनीति हुँदै संघीय संसद्सम्म पुगेकी मेहता अब देशको स्वास्थ्य नीतिको नेतृत्व सम्हाल्ने जिम्मेवारीमा पुग्ने भएकी छिन्। इनरुवाकी मेहता पेशागत रूपमा नर्स हुन्। स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय…

स्वास्थ्यसमाचार/ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले सांसद निशा मेहतालाई स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री बनाउने भएको छ । सुनसरी इनरुवाकी मेहता प्रतिनिधिसभा सदस्य पदको निर्वाचनमा रास्वपाबाट समानुपातिकमा सांसद बनेकी हुन् । पेशागत रूपमा नर्स रहेकी मेहता स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय रहँदै राजनीतिक यात्रामा अघि बढेकी हुन्।रास्वपाको स्थापनाकालदेखि नै साधारण सदस्यता लिएर पार्टीसँग आबद्ध रहँदै आएकी उनी अघिल्लो निर्वाचनमा समानुपातिक सूचीमा पनि समेटिएकी थिइन्। यद्धपी त्यसबेला उनी सांसद बन्न सकिनन्। २०४४ साल साउन २२ गते इनरुवामा जन्मिएकी मेहता सुरुदेखि नै राजनीतिक रुचि राख्ने व्यक्तित्व हुन्।भारतको ग्वालियरस्थित विश्वविद्यालयबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर गरेपछि नेपाल फर्किएर उनले विराटनगरस्थित…

समानुपातिक तर्फको फर्म भर्ने अन्तिम दिनको एक घन्टा रहँदा फर्म भरेकी प्युठानकी खिमा वि.क. संघीय सांसद चुनिँदै आज संसदमा सपथ समेत ग्रहण गरेकी छन् । उनलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पाटि (रास्वपा) ले समानुपातिक तर्फबाट सांसद चयन गरेको हो । रास्वपाले खुल्ला आवेदन गरेसँगै भैरहवाको सिटी अस्पतालमा कार्यरत नर्स खिमाले निवेदन दिएकी थिईन् । उनी प्राईमेरि इलेक्सनमा ९ हजार ८ सय ३५ मत लिएर दलित कलस्टरबाट छनौट भएकी थिईन् । २७ बर्षिय खिमा यस अघि कुनैपनि राजनैतिक दलमा आबद्धता थिइनन् । अधिकारको क्षेत्रमा सामाजिक सञ्जालहरुमा आवज उठाइरहने उनले रास्वपाले खुलाएको समानुपातिक तर्फ…

नेपालमा स्वास्थ्य समस्याको स्वरूप पछिल्ला केही दशकमा उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन भएको छ। पहिले जहाँ संक्रामक रोग, कुपोषण र मातृ–शिशु स्वास्थ्य समस्या मुख्य चुनौती थिए, अहिले नसर्ने रोग (एनसीडी) नेपाली समाजको प्रमुख स्वास्थ्य समस्या बनेको छ। मुटु रोग, क्यान्सर, मधुमेह तथा दीर्घ श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगहरू आज धेरै नेपालीको मृत्युको प्रमुख कारण बन्दै गएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन, अस्वस्थ खानपान, शारीरिक गतिविधिको कमी तथा वातावरणीय कारकहरूले यी रोगहरूको जोखिम निरन्तर बढाइरहेका छन्। नेपालमा नसर्ने रोगको बढ्दो भार विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार नेपालमा हुने कुल मृत्युको करिब ७१ प्रतिशत मृत्यु नसर्ने रोगका…

नेपालको नर्सिङ पेशा पछिल्लो समय गम्भीर Motivation सङ्कटको चपेटामा परेको छ।  स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको मेरुदण्ड मानिने नर्सहरू कार्यस्थलमा बढ्दो असन्तुष्टि, सीमित अवसर र न्यून मनोबलका कारण निराश बन्दै गएका छन्।  यस अवस्थालाई व्यवस्थापनशास्त्री Frederick Herzberg ले प्रतिपादन गरेको Two-Factor Theory (Motivation–Hygiene Theory) का आधारमा विश्लेषण गर्दा समस्या अझ स्पष्ट रूपमा उजागर हुन्छ। हर्जबर्गका अनुसार कार्यस्थलमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि दुई पृथक् पक्ष हुन्—‘मोटिभेटर’ र ‘हाइजिन’ फ्याक्टर। यस सिद्धान्तकाअनुसार काममा सन्तुष्टि र असन्तुष्टि फरक–फरक कारणले उत्पन्न हुन्छ। ________________________________________ १) दुई प्रकारका कारक (Factors) (A) Hygiene Factors (स्वच्छता/आधारभूत तत्व) यी तत्व नहुँदा असन्तुष्टि…

स्वास्थ्यसमाचार/ नेपाल नर्सिङ संघ लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल इकाइ समिति, बुटवलले ६४औँ राष्ट्रिय नर्सिङ दिवस विभिन्न सचेतनामूलक तथा शैक्षिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी मनाएको छ। नर्सिङ दिवसको अवसरमा माघ ११ गते एकदिने निरन्तर नर्सिङ शिक्षा (Continuing Nursing Education–CNE) कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको थियो। उक्त कार्यक्रममा पाठेघरको मुखको क्यान्सर (Cervical Cancer), तनाव व्यवस्थापन (Stress Management) तथा Continuing Professional Development (CPD) सम्बन्धी विषयमा प्रशिक्षण तथा छलफल गरिएको थियो।   त्यसैगरी, माघ १५ गते औपचारिक कार्यक्रम आयोजना गरी राष्ट्रिय नर्सिङ दिवसको औपचारिक समापन गरिएको हो। कार्यक्रमको अध्यक्षता नेपाल नर्सिङ संघ लुम्बिनी अस्पताल ईकाई समितकी अध्यक्ष विष्णु…

स्वास्थ्यसमाचार /नेपाल नर्सिङ काउन्सिलमा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र सदस्यहरु नियुक्त भएका छन्। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले काउन्सिलको अध्यक्षमा मुना राना नियुक्त भएकी छिन्। निवर्तमान अध्यक्ष सरला केसीको कार्यकाल सकिएपछि मन्त्रालयले रानालाई सो जिम्मेवारी सुम्पिएको हो। काउन्सिललाई पूर्णता दिने क्रममा उपाध्यक्षमा रोशनीलक्ष्मी तुइतुइलाई चयन गरिएको छ। सदस्यहरूमा हिरा कुमारी निरौला, सरला केसी, संगीता श्रेष्ठ, रामानन्द चौधरी नियुक्त भएका छन्।

स्वास्थ्य समाचार/नर्स तथा स्वास्थ्यकर्मीको न्यूनतम पारिश्रमिक तथा सेवा सुविधाहरु सम्बन्धी मागको सम्बोधनका लागि गठित कार्यदलले प्रतिवेदन बुझाएको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अतिरिक्त सचिव डा श्रीकृष्ण श्रेष्ठको संयोजकत्वमा गठित कार्यदलले आज स्वास्थ्य मन्त्री डा सुधा गौतमलाई उक्त प्रतिवेदन बुझाएको हो।  अतिरिक्त सचिव डा. श्रीकृष्ण श्रेष्ठको संयोजकत्वमा गठित कार्यदलले नर्स तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूको पारिश्रमिक, सेवा सुविधा तथा पेशागत सुरक्षाका विषयमा अध्ययन गरी सुझावसहितको प्रतिवेदन तयार पारेको हो। प्रतिवेदन ग्रहण गर्दै मन्त्री गौतमले स्वास्थ्य क्षेत्रका नर्स तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूको योगदान अत्यन्तै महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरिन्। उनले कार्यदलले दिएका सुझावहरूलाई गम्भीरतापूर्वक अध्ययन गरी आवश्यक नीतिगत…

स्वास्थ्यसमाचार /अस्पतालको ढोका पार गर्दा बिरामी शरीरभन्दा ठूलो बोझ मुटुमा बोकेर भित्र छिर्छन—डर, आशा, चिन्ता र पीडा। त्यही बेला उनीहरूलाई औषधि भन्दा पहिले सुनिने उपचार हो-कसैको बोली। “नडराउनु है, हामी तपाईंको साथमा छौं” भन्ने एक वाक्यले कहिलेकाहीँ सुईभन्दा छिटो मन निको पारिदिन्छ। तर यहाँ प्रश्न उठ्छ-के मिठो बोली नर्सको मात्रै कर्तव्य हो, कि सेवाग्रही बिरामीको पनि? अस्पतालको इमरजेन्सी कक्ष कहिल्यै सुन्निन्न। घडीको काँटा बिउँझिएको झैँ दौडिरहन्छ। एउटी नर्स थकान बिर्सेर रिपोर्ट पल्टाइरहेकी हुन्छिन्। उनी सोध्छिन्, “दाइ, कति दिनदेखि दुखिरहेको हो?” कहिलेकाहीँ उत्तर शान्त हुन्छ-“हिजोदेखि है।” तर धेरैजसो पटक उत्तेजित जवाफ…