कोरोना भयले हैन सजकताले जितिन्छ !

मनमा भय बोकेर कोरोनाले जय गर्दैन सजकताले कोरोना जितिन्छ सतर्कताले कोरोना जितिन्छ । कोरोना कहर बोकेर भोलीको रहर(सपना) पूरा हुँदैन सावधानीले कोरोना जितिन्छ होसियारीले कोरोना जितिन्छ । कोरोना कुनै पाप हैन सामाजिक वहिस्कार हुनुहुँदैन कोरोना सकारात्मक सोंचले जितिन्छ कोरोना रोगप्रतिरोधी खानपिनले जितिन्छ । सुख्खा खोकी र उच्च ज्वरो संगै श्वासप्रस्वासमा जटिलता संभावित लक्षण यी हुन कोरोनाका यस्तो बेला जानु चिकित्सक कहाँ । संक्रमितले हाछ्यु गर्दा या खोक्दा किटाणु फैलिनसक्छन कोरोनाका यसबाट बच्न गरौं अनिवार्य मास्क लगाउने नगरौं खालीहातले आँखा, नाक, मुख छुने । कोरोना आफैमा जटिल हैन हाम्रो सोंचले जटिलता…

कोभिड-१९ : नेपालका लागी थप चूनौतीपूर्ण बन्दै !

“नेपालमा हालसम्म मृत्यु भएका व्यक्तिहरुमध्ये करिब एक-तिहाइ (३२%)मा अन्य स्वास्थ्य समस्या नरहेको र कोरोना संक्रमणबाटै मृत्यु भएको छ भने बाँकीमा कोरोना परीक्षण पोजेटिभ देखिएता पनि अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू पनि रहेको उल्लेख छ “ *********************************** सन् २०१९ को डिसेम्वर अन्त्यतिर चीनको हुआवे प्रान्तको वुहान सहरमा रुघाखोकीको जस्तै लक्षण र चिन्हहरु देखिने अज्ञात रोग देखियो । यो रोग बिस्तारै चीनको अन्य भागमा पनि फैलियो तर यसको निश्चित कारण पहिचान हुन सकेन र उपचार गर्दा सफलता नमिले पश्चात चीनले विश्व स्वास्थ्य संगठनलाई सूचित गर्यो  यो रोग चीन लगायत अन्य मुलुकहरूमा पनि फैलिदै…

कोरोना रोकथाममा सरकार र नागरिकको दायित्व

बिश्वभर बिगत १० महिना देखि कोभिड-१९ संक्रमणका प्रभावका कारण हरेक क्षेत्रलाई त्रसित बनाईरहेको छ। बिश्व प्रभावीत भैरहेको बेला नेपालका सातवटै प्रदेश समेत संक्रमणबाट अछुतो रहन सकेको छैन। त्यसबाट अलग हुनका लागि सरकारी तवरबाट र अग्रपंक्तिका कार्यकर्ता सुरक्षाकर्मी/स्वास्थ्यकर्मी लगायत सबैको तहबाट अनेकन प्रयत्न गर्दा पनि न्यूनीकरण र ब्यवस्थापन गर्न निकै हम्मे हम्मे परिरहेको अवस्था छ। विश्वका शक्तिशाली रास्ट्र देखि बिकासोन्मुख रुपमा रहेका सबै किसिमका मुलुकहरुको भिड-१९ को संक्रमणका कारण राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक, साँस्कृतिक, औधोगिक लगायत समग्र क्षेत्रमै कल्पना गरेको भन्दा धेरै संकटको अवस्थामा पुगिरहेको छन। विश्वका हरेक देशमा यसले हुने खानेदेखि…

हामी(चिकित्साकर्मी)माथी खनिनेहरुप्रति समर्पित !

सक्ने जतिको समाजमा भ्रम फैलाउदै जाऊ सके जतिको समाजलाई भड्काउंदै जाऊ।। जीवन बचाउन अहोरात्र खटिएका चिकित्साकर्मी माथी प्रहार गर्दै जाऊ।। तिरष्कार-बहिष्कार जे गर्न सकिन्छ, गर्दै जाऊ ।। तिमी स्वास्थ्यको बिज्ञता भन्दा माथी छौ तिम्रो ब्यवहारले देखाइसक्यो । तिम्रो हामी प्रतिको प्रहारलाई हामीले नबुझेको कहाँ हो र तर त्यस्को उचित जवाफ दिन हामीसंग समय छैन ।। एक एक निमेषको यहाँ महत्व छ तीस सेकेन्डको समय काफी हुन्छ जीवन मरणको वारपार हुन तिमीलाई कसरी बुझाउँ। किनभने तिमीले आफुलाई ।। सुपरबिज्ञ घोषणा गरिसक्यौ । तिमीले भ्रम बेच्यौ प्राबिधिकहरु तिम्रा ज्यामी हुन् उनिहरुको ईमान…

फलफूल र तरकारीबाट कोरोना सर्दैन, पैसामा ४ दिनसम्म रहन सक्छ

डा लुना भट्ट, भाइरोलोजिष्ट/ कोरोना भाइरस संक्रमणबाट जोगिन मास्क, सेनिटाइजर र भौतिक दूरी सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हुन्।मास्क लगाउँदा कसरी लगाउने भनेर हामी होसियार हुनुपर्छ। कसैले हातमा मास्क लगाउने, चिउँडोमा लगाउने अथवा कानमा लगाउने गर्छन्, यो एकदमै गलत हो। मास्क लगाएको छ तर भीडभाडमा धेरैबेर बसेको छ भने त्यस्तो अवस्थामा मास्कले मात्रै संक्रमण रोकिँदैन। मास्क लगाएको भए पनि धेरै समय भीडभाडमा बस्न हुँदैन।जतिखेर पनि साबुन पानी उपलब्ध नहुने भएकाले स्यानिटाइजर गोजीमा राखेर हिँड्नुपर्छ। पैसा वा अन्य सामान चलाउँदा स्यानिटाइजर दल्नुपर्छ। कहीँ पनि बस्दा स्यानिटाइजर भएको टिस्यु पेपरले पुछेर बस्नुपर्छ। भीडभाडमा बसेर…

नेपालमा कोरोना सर्नमा दोषीको ?

तेज वली/सरोज रिमाल बाँकेमाहाल कोरोना संक्रमीतको संख्यादिनप्रतिदिन बढिरहेको छ । यसको संक्रमणको दोस दिने र नियन्त्रणका लागिजसलिने सवैले आफ्नै तर्फबाट काम देखाउनविभिन्न सामाजिक संजाल फेसबुक, टुइटर, इन्ट्राग्राम देखि पत्रपत्रिकामाआफ्नाकामको फोटो तथा समाचार प्रत्यकदिनप्रकाशनगरि रहेका छन् । कोहीआफ्नो बौद्धिकता देखिउनहालको महामारी र मेडिकल सामाग्रीको कमीको बेलामा यो र त्यो गर्नु पर्यो भन्दै छन् ।क्वारेन्टाइन र आइसोलेसनमान्युनतमआवश्यकताका सामाग्री, औषधी र सुरक्षाका सामाग्रीहरु उपलब्ध गराउन कठिन रहेको देखिन्छ ।आमजनता बाट व्यक्तिगत सहयोगभइरहेको छ भने, विभिन्न संघ संस्थाबाट पनिउतिकै सहयोग भइरहेको छ । नेपालगन्जमाकोरोनापहिलो चरणमाहुदाँ बाटो घाटोमाविभिन्न थरीका सेनिटाइजर छर्नेहरु अहिले हराएका छन् ।…

२८औ विश्व स्तनपान दिवस: “स्तनपानअमृत समान बोटलपान बिष समान”

स्वस्थ र सुन्दर संसार, स्तनपान एक मात्रआधार“भन्ने नारा का साथ यो वर्ष बिभिन्नकार्यक्रमहरु गरेर विश्व स्तनपान सप्ताहविश्व भरि मनाइदै छ । आमा र बच्चाको स्वास्थ्य र पोषण सुधारमा स्तनपानको ठुलो भूमिकाहुने भएकाले नेपालमा समेत अगष्ट महिनाको पहिलो हप्तालाई हरेक वर्ष पोषण सप्ताहको रुपमाबिशेष महत्वको साथलिने गरिन्छ । शिशु जन्मिएको एक घण्टा भित्रमा स्तनपान गराएशिशुलाई संभावितअकाल मृत्यु र अन्य जोखिम बाट समेत बचाउन सकिने भएकाले जन्मिने बित्तिकै शिशुलाई स्तनपान गराउनु नै सर्वोत्तम मानिन्छ,भने स्तनपानशिशुको मौलिकअधिकार पनि हो । विश्वब्यापी रुपमा हेर्ने हो भने ५ जनाशिशु मध्ये ३ जनाशिशुलाई मात्रै एक घण्टा…

लुम्बिनी प्रादेशीक अस्पतालमा मेसु डा. राजेन्द्र खनालका ७ महिनामा ७ काम

स्वास्थ्यसमाचार /डा. राजेन्द्र खनाल लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा मेसु भएपछि ७ महिनामा उल्लेखनिय ७ काम गरेका छन । प्रदेश ५ सरकारले डा. खनाललाई लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्टमा नियुक्त गरेपछि खनालले ७ महिनामा ७ उल्लेखनिय काम गरेको बताएका छन । अस्पतालमा दोश्रो पटक मेसु भएपछि खनालले यस क्षेत्रमा सरकार अस्पतालमा नभएको डायलासिस सेवा शुरु गरेको बताए । निजी अस्पतालमा यो सेवा भएपनि सरकारी अस्पतालमा नभएकोले लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा पहिलो आफुले यो सेवा शुरु गरेको बताए । दोश्रो कामको रुपमा डा. खनालले प्रदेश सरकारले लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताललाई गौरवको आयोजनामा अघि सारेपछि…

कोरोना भाइरस परीक्षणका बिधिहरु र हाम्रो बुझाई

बलराम न्यौपाने कोरोना भाइरसको संक्रमण विश्वव्यापी रुपमा बढिरहेको छ । विश्वभर कोरोना भाइरस संक्रमण हुनेको संख्या ७०,००.००० र मृत्यु हुनेको संख्या ४००,००० कटिसकेको छ । कोरोना संक्रमण शुरु भएको पाँच महनिा कटिसकेको छ। यसबाट ११६ मुलुक प्रभावित छन्। नेपालमा पनि कोरोना संक्रमण दिन प्रतिदिन बढ्दै गइरहेकमो छ । विगत २ हप्तामा मात्र यो संक्रमण ३००० जनामा देखिएको छ । यो रोगबाट नेपालमा हालसम्म १३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। हाल यो रोग समुदाय स्तरमा फैलिइसकेको आशंका छ । भारतीय सीमाबाट नेपाल प्रवेश गर्नेको संख्या हजारौंको रहेको छ र उनीहरुबाट समुदायमा तिब्ररुपमा…

कोरोना भाईरसको अबसर र चुनौतीहरु

COVID-19 ले टेक्नोलोजी र आधुनिकीकरण बाट मानब जिबनमाआउने समस्याहरुलाई सजिलै पराजित गर्न सकिन्छ भन्ने प्रतिस्पर्धा मालागेको संसार लाई राम्रै पाठ सिकाएको छ । सम्पन्न र शक्तिको होडबाजी गर्दै आफुलाई सधै माथिल्लो दर्जा मा राख्ने राष्ट्रहरुलाई COVID-19 ले बास्तविक धरातलमा लत्याएकोे छ । महामारी को लागि हाम्रो स्रोतसाधन र पुर्बतायारी पर्याप्त छैन भन्ने प्रमाणित भएको छ । स्वास्थ्य सेवा को हिसाबले आब्बल मानिएका राष्ट्रहरुनै आज सबैभन्दा ठुलो मानबक्षती व्यहोरी राखेको अवस्थामा विकासोन्मुख राष्ट्रहरुको व्यवस्थापन उनीहरुको तुलनामा अब्बल साबित भएको छ । आज को बिश्व Public Health ManagementtyfCurative Management दुवै विधामा अपूर्ण…